Kwatera wojenna na cmentarzu komunalnym w Olszynach

W piątek (15 maja) uczniowie Szkoły Podstawowej w Olszynach uporządkowali kwaterę wojenną, znajdującą się na cmentarzu komunalnym w Olszynach. Kilka dni wcześniej na zlecenie Gminy Szczytno przyklejona została do cokołu stela z danymi poległych w I wojnie światowej żołnierzy. W kwaterze tej pochowano 7 żołnierzy armii rosyjskiej, 1 żołnierza armii niemieckiej i 1 polskiego cywila. Uczniowie uporządkowali również znajdującą się w lesie na północ od cmentarza kwaterę cywilnej ofiary I wojny światowej. Akcja odbyła się w ramach obchodów setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Obie kwatery wojenne objęte zostaną przez uczniów Szkoły Podstawowej w Olszynach stałą opieką.

Guttfeld, Ascher i Neumann

Znajdujący się przy ulicy Marktstrasse 66 (obecnie skrzyżowanie ulicy Odrodzenia z ulicą 1 Maja) sklep związany był aż z trzema żydowskimi rodzinami. Jego pierwszym, znanym nam właścicielem był Samuel Guttfeld, następnie prowadził go J. Ascher, po którym w 1897 roku interes przejął Robert Neumann.

S. Guttfeld urodził się 17 stycznia 1846 roku, zmarł 5 listopada 1879 roku. Na szczycieńskim cmentarzu żydowskim zachował się jego nagrobek, w formie złamanej kolumny.

J. Ascher handlował ubraniami. Jego sklep znajdował się przy ulicy Marktstrasse 66, przy głównym skrzyżowaniu (obecnie skrzyżowanie ulicy Odrodzenia z ulicą 1 Maja).

R. Neumann początkowo, chyba obok ubrań, handlował rowerami i maszynami do szycia. W 1899 r. reklamował w szczycieńskim urzędowym tygodniku powiatowym rowery produkowane w znanej szczecińskiej fabryce Stoewera. W 1898 roku Robert Neumann ożenił się z Toni Montulski.  W 1935 r. jego sklep był już własnością niemieckiego kupca Hansa Henniga.

Sophie Lottermoser

Na cmentarzu ewangelickim w Szczytnie zachował się krzyż na grobie Sophie Lottermoser z domu Gerber. Sophie Lottermoser urodziła 23 lipca 1833 roku w Poggenpfuhl koło Królewca, zmarła 10 marca 1883 roku. Była córką właścicieli majątku. 

W kwietniu 1868 roku Sophie Lottermoser założyła w Szczytnie firmę – sklep kolonialny.

W 1864 roku działalność handlową w Szczytnie rozpoczął mąż Sophie, Herrmann Lottermoser. Handlował żelazem, cegłami, dachówkami i towarami drobnymi. Po dwóch latach zbankrutował, ale później kontynuował działalność.

Leiser Moritz

Cmentarz żydowski w Szczytnie.

Leiser Moritz (10 Aug. 1809 - 22 Aug. 1889).

Jedyną informacją jaką znalazłem na temat Leisera jest to, że 9 lipca 1862 roku w Szczytnie rozpoczęła działalność jego nowa firma.

Informacje od czytelnika:  W AP w Olsztynie zachował się akt zgonu, a w nim też niewiele informacji. Określony jako Handelsmann. Zgon zgłosił kupiec Aron Zwillenberg. Miejsce urodzenia nieznane. Żona Sarah z domu Marcussohn. Rodzice nieznani (na macewie podobno widnieje żydowskie imię ojca Zeev). Według aktu zgonu śmierć nastąpiła 21 sierpnia.

Wały - kwatera wojenna

Na cmentarzu ewangelickim w Wałach odnalazła się kolejna mogiła cywilnej ofiary I wojny światowej. Według zgłoszenia, które wpłynęło do Urzędu Gminy Szczytno na tym cmentarzu powinna znajdować się jeszcze jedna mogiła z I wojny światowej.  

Kamionka - cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki położony przy drodze do Mojtyn, na południowy zachód od wsi.

Gajne - cmentarz rodowy

Znajdujący się na skraju parku dawny cmentarz rodowy. Po wojnie miejsce pochowku Ukraińców przesiedlonych tu w ramach "Akcji Wisła". Do cmentarz prowadzi aleja z żywotników olbrzymich.