Tym razem przybliżę historię jednej z największych wsi gminy Szczytno – Kamionka (niem. Steinberg), który obecnie przylega do miasta i zapewne wielu jego mieszkańców nawet nie myśli o tym, że formalnie żyje na wsi. W praktyce Kamionek powszechnie traktowany jest jako dzielnica Szczytna.
Z Kamionkiem problem mają twórcy haseł w internetowych encyklopediach. Artykuł w Wikipedii zaczyna się dopiero od czasów powojennych, kiedy funkcjonował tu PGR, który wybudował bloki mieszkalne. Natomiast w internetowej Encyklopedii Warmii i Mazur hasła dla tej dużej wsi w ogóle nie utworzono.
Kamionek powstał w 1851 roku w wyniku separacji (podziału) gruntów Bartnej Strony i obejmował około 213 hektarów, głównie ziem ornych. Nie był to majątek rycerski (szlachecki), lecz raczej duże gospodarstwo rolne na prawie chełmińskim. Prawie przy północno-zachodnim brzegu Jeziora Długiego (Domowego Dużego), w obrębie zabudowań majątku, wzniesiono trzy budynki murowane oraz cztery drewniane. Dla porównania – w obu Bartnych Stronach znajdowały się wówczas tylko cztery budynki murowane, reszta zabudowy była drewniana. Reliktem tamtej dawnej architektury jest zachowana do dziś Chata Mazurska, która jeszcze po wojnie kryta była strzechą.
W 1857 roku Kamionek należał do Christopha Kiya. W rękach tej rodziny pozostawał aż do początku lat 90. XIX wieku.
W 1862 roku w Szczycieńskim Tygodniku Urzędowym opublikowano następujące ogłoszenie, które przetłumaczyłem na język polski:
Szczytno, dnia 10 maja 1862. Starosta Powiatowy.
W nocy z 10 na 11 bieżącego miesiąca pokojówka Jette Jedamisky alias Charlotte Korowsky uciekła przez okno z sypialni właściciela ziemskiego, pana Kiya z Kamionka. Zabrała wszystkie swoje ubrania, 1 talara w gotówce oraz trochę bielizny pana Kiya i do tej pory nie wróciła. Książeczkę służbową również zabrała ze sobą. Ma około 20 lat, jest średniego wzrostu, ma blond włosy – kędzierzawe na czubku głowy, nieco rzadkie we warkoczu – spiczasty podbródek, małe usta i mówi po polsku oraz niemiecku.
Władze policyjne i żandarmi proszeni są o czuwanie, poszukiwanie wspomnianej Jedamsky, a w przypadku jej odnalezienia – o zatrzymanie i odesłanie do mnie.
Szczytno, dnia 12 maja 1862. Starosta Powiatowy.
W 1905 roku majątek od Leipholza kupił za 140 tysięcy marek Buchholz z Elbląga. Nie wiadomo dokładnie, kiedy posiadłość przeszła w ręce rodziny Daumów, którzy od końca XIX wieku prowadzili w sąsiedztwie browar. W opublikowanym w 1942 roku nekrologu Klausa Dauma żegnali go zarówno pracownicy browaru, jak i majątku dziedzicznego Kamionek.
W 1913 roku Kamionek został włączony w obręb Szczytna, jednak po II wojnie światowej ponownie stał się odrębną miejscowością.
Z Kamionkiem problem mają twórcy haseł w internetowych encyklopediach. Artykuł w Wikipedii zaczyna się dopiero od czasów powojennych, kiedy funkcjonował tu PGR, który wybudował bloki mieszkalne. Natomiast w internetowej Encyklopedii Warmii i Mazur hasła dla tej dużej wsi w ogóle nie utworzono.
Kamionek powstał w 1851 roku w wyniku separacji (podziału) gruntów Bartnej Strony i obejmował około 213 hektarów, głównie ziem ornych. Nie był to majątek rycerski (szlachecki), lecz raczej duże gospodarstwo rolne na prawie chełmińskim. Prawie przy północno-zachodnim brzegu Jeziora Długiego (Domowego Dużego), w obrębie zabudowań majątku, wzniesiono trzy budynki murowane oraz cztery drewniane. Dla porównania – w obu Bartnych Stronach znajdowały się wówczas tylko cztery budynki murowane, reszta zabudowy była drewniana. Reliktem tamtej dawnej architektury jest zachowana do dziś Chata Mazurska, która jeszcze po wojnie kryta była strzechą.
W 1857 roku Kamionek należał do Christopha Kiya. W rękach tej rodziny pozostawał aż do początku lat 90. XIX wieku.
W 1862 roku w Szczycieńskim Tygodniku Urzędowym opublikowano następujące ogłoszenie, które przetłumaczyłem na język polski:
Szczytno, dnia 10 maja 1862. Starosta Powiatowy.
W nocy z 10 na 11 bieżącego miesiąca pokojówka Jette Jedamisky alias Charlotte Korowsky uciekła przez okno z sypialni właściciela ziemskiego, pana Kiya z Kamionka. Zabrała wszystkie swoje ubrania, 1 talara w gotówce oraz trochę bielizny pana Kiya i do tej pory nie wróciła. Książeczkę służbową również zabrała ze sobą. Ma około 20 lat, jest średniego wzrostu, ma blond włosy – kędzierzawe na czubku głowy, nieco rzadkie we warkoczu – spiczasty podbródek, małe usta i mówi po polsku oraz niemiecku.
Władze policyjne i żandarmi proszeni są o czuwanie, poszukiwanie wspomnianej Jedamsky, a w przypadku jej odnalezienia – o zatrzymanie i odesłanie do mnie.
Szczytno, dnia 12 maja 1862. Starosta Powiatowy.
W 1905 roku majątek od Leipholza kupił za 140 tysięcy marek Buchholz z Elbląga. Nie wiadomo dokładnie, kiedy posiadłość przeszła w ręce rodziny Daumów, którzy od końca XIX wieku prowadzili w sąsiedztwie browar. W opublikowanym w 1942 roku nekrologu Klausa Dauma żegnali go zarówno pracownicy browaru, jak i majątku dziedzicznego Kamionek.
W 1913 roku Kamionek został włączony w obręb Szczytna, jednak po II wojnie światowej ponownie stał się odrębną miejscowością.
Fragment mapy 1869 roku.
.jpg)
Fragment mapy z drugiej połowy XIX w.
Kartofle (róznych odmian), owes, jęczmień, lubin i seradela są do nabycia w majątku Steinberg (Kamionk) koło Szczytna. Rok 1899.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz