czwartek, 14 maja 2026

Zaprzysiężenie - Królewiec 1940 rok

Zaprzysiężenie, 24 lipca 1940 r., Królewiec.
Fotografia przedstawia prawdopodobnie żołnierzy Flak-Regiment 1 (1. Pułku Przeciwlotniczego), jednak brak co do tego całkowitej pewności. Możliwe, że są to również żołnierze Flieger-Ausbildungs-Regiment 11 (11. Pułku Szkolnego Lotnictwa).


Wnętrze Tannenberg Krug

Wnętrze nowej wzniesionej w latach 1937–1938 gospody przy pomniku bitwy pod Tannenbergiem, który odsłonięto w 1927 roku. Gospodę zarojektowali twórcy pomnika braci Krüger. Wytyczne do projektu przekazał m.in. nadprezydent Prus Wschodnich, gauleiter Erich Koch. W kompleksie znajdowała się jadalnia na 70 osób, sala gościnna mieszcząca 200 gości, kuchnia zdolna wydać do 1500 obiadów dziennie oraz hotel z 14 pokojami. Obiekt, uszkodzony pod koniec wojny, po 1945 roku ostatecznie rozebrano.
Der neue Tannenbergkrug Hohenstein/Ostpr. 
Berhard Wende KG., Berlin SW 68, Alexandrinenstrasse 26.

Więcej zdjęć gospody:


niedziela, 10 maja 2026

Tajemniczy polski oficer

Adresat: Pan Dr van Oordt, Instytut Zoologiczny Uniwersytetu Państwowego, Utrecht, Holandia.
Obieg: Rossitten, 16 kwietnia 1940 r.
Rossitten, 15 kwietnia 1940 r. Drogi Panie Kolego!
Jak dowiaduję się od burmistrza Neustadt w Prusach Zachodnich, w mieście tym, nazywanym przez Polaków Wejherowem, rzeczywiście mieszkał pewien czynny kapitan Nowicki. Ponieważ opuścił on Neustadt przed wybuchem wojny i nic nie wiadomo o miejscu jego pobytu, nie da się ustalić niczego więcej. W każdym razie to on zaobrączkował rzeczonego łabędzia, aczkolwiek w bezpośrednim sąsiedztwie nie ma żadnych stawów łabędzich. Jeśli dowiem się czegoś więcej, zostanie Pan o tym poinformowany. Z najlepszymi pozdrowieniami, oddany Panu.


sobota, 9 maja 2026

O gospodach w Klonie

Najpopularniejsza pocztówka z Klonu została wydana w trakcie I wojny światowej, w 1915 roku, i składa się z trzech widoków. Okazuje się, że ukazała się aż w trzech, dość mocno różniących się wersjach. Skupię się tutaj na pokazanych na niej dwóch gospodach.
Na jednej z wersji widzimy drewniany budynek mieszczący gospodę i — jak wynika z widocznego na zdjęciu szyldu — drogerię Adama Kitscha. A. Kitsch działał w Klonie co najmniej od 1904 roku, kiedy to zarządzał masą upadłościową kupca i karczmarza Karla Czerulli. 23 listopada 1907 roku zarejestrowano firmę „Adam Kitsch Liebenberg”. Po I wojnie światowej gospodę prowadził już Paul Thybusch, którego firma została wpisana do rejestru handlowego 14 grudnia 1920 roku, a wykreślono ją z tego rejestru 17 lutego 1936 roku.
W dwóch pozostałych wersjach omawianej pocztówki zamiast drewnianej gospody widzimy murowaną. W jednym przypadku zdjęcie ma błędny opis sugerujący, że murowana gospoda również należała do Adama Kitscha. W rzeczywistości jej właścicielem był Paul Schlomm, który — jak wynika z podpisu pod trzecią wersją pocztówki („Gasthaus u. Mineralwasserfabrik von Paul Schlomm”) — trudnił się również produkcją wody mineralnej.
Dawną gospodę oglądał w 1978 roku pracownik służby ochrony zabytkówz Ostrołęki, który w sporządzonej przez siebie karcie podał, że do 1970 roku mieścił się w niej sklep.


Gruss aus Liebenberg Ostpr. Die erhalten gebliebene Kath. Kirche.  Durch den Russeneinfall (August 1914) zerstörte Strassenfront. Gasthaus von A. Kitsch.
Pozdrowienia z Klonu w Prusach Wschodnich. Zachowany kościół katolicki. Pierzeja ulicy zniszczona wskutek najazdu rosyjskiego (sierpień 1914). Gospoda należąca do A. Kitscha.


Kunstverlag Herm. Lukowski, Breslau II Brunnenstr. 4.
Obieg: Liebenberg 6.07.1916 r. 


 Gasthaus von A. Kitsch. / Gospoda należąca do A. Kitscha.
Pocztówka ze zbiorów M. Rawskiego. 




Dawna gospoda Adama Kitscha. Stan obecny. 

Andrzej Szewerecki

Dzisiaj kupiłem zestaw pamiątek po urodzonym w 1954 roku w Giżycku, a później mieszkającym w Szczytnie, majorze LWP Andrzeju Szwereckim, zmarłym w sierpniu 2024 roku.
Jako pierwszą pokazuję tu książeczkę żeglarską. Jest to pamiątka nie tylko po A. Szwereckim, ale również po historii szczycieńskiego sportu. 
Chętnie kupię pamiątki związane z mieszkańcami naszego powiatu. Szukam legitymacji, zdjęć, dyplomów, wycinków prasowych, zaproszeń i innych materiałów.




piątek, 8 maja 2026

Zmiana nazwisk

Po plebiscycie z 11 lipca 1920 roku nazwisko Pollak musiało brzmieć w Niemczech niemal jak obelga. Z pewnością Wilhelm i Johann Pollakowie podczas plebiscytu odwiedzili swoją rodzinną wieś i oddali głosy za Niemcami.

Na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 1920 r. udzielono zezwolenia na używanie nazwiska Pollner zamiast dotychczasowego nazwiska rodowego Pollak następującym osobom:
Wilhelmowi Pollakowi, z zawodu górnikowi, zamieszkałemu w Buer-Erle przy Auguststraße 14, urodzonemu 10 września 1891 r. w miejscowości  Klon, powiat szczycieński.
Johannowi Pollakowi, z zawodu górnikowi, zamieszkałemu w Buer-Erle przy Sachsenstraße 12, urodzonemu 14 stycznia 1887 r. w miejscowości Klon, powiat szczycieński.

12 Pułk Ułanów

Litthauisches Ulanen-Regiment Nr. 12 - Insterburg /  12 Pułk Ułanów - Wystruć.


Wesoła izba [numer] 24.


Obieg: Insrerburg: 2.04.1914 r.
Nadawca: Herr Paul Vorwerk,  Boele koło Hagen w Westfalii. Schwerter Straße.
Drogi Franzu!
Przyjeżdżam na urlop na 14 dni. W niedzielę wyruszam w drogę.
Serdeczne pozdrowienia,
Ludwig.
Otrzymałem Twoją kartkę.