środa, 9 września 2026

Szczycieński Nikodem Dyzma

Strelitz, Meklemburgia. Tutejszym burmistrzem został wybrany dr Blekmann z Szczytna (Ortelsburg). Po wyborach odbyło się najpierw poufne posiedzenie radnych miejskich, a po kilku dniach zwołano nadzwyczajną sesję rady miasta. Radca medyczny dr Spohr odczytał pismo z Ministerstwa Stanu (Staatsministerium), w którym oświadczono, że wnosi ono sprzeciw wobec wyboru dr. Blekmanna na burmistrza Strelitz, a uzasadnienie zostanie nadesłane w późniejszym terminie.

Dwaj radni miejscy, którzy z własnej inicjatywy udali się do Szczytna, złożyli następnie sprawozdanie. Radny Köppen opisał bardzo szczegółowo, jak próbowali zasięgnąć informacji o dr. Blekmannie — najpierw u starszego kelnera w jednej z gospód, potem u dwóch około 15-letnich dziewcząt na ulicy (!), a także w sklepie z cygarami i w zakładzie fryzjerskim. Wszędzie jedynie wzruszano ramionami i wyraźnie obawiano się czegokolwiek powiedzieć.

Jednak w tamtejszej gazecie znaleźli artykuł, w którym przeczytali, że dr Blekmann został ukarany przez tamtejszy Sąd Rejonowy grzywną w wysokości 80 marek za nieuprawnione posługiwanie się tytułem doktorskim.


Dopiero gdy udali się do przewodniczącego frakcji socjaldemokratycznej, radnego miejskiego oraz pierwszego burmistrza, tamci stali się bardziej rozmowni i wprost nazwali dr. Blekmanna oszustem i blefiarzem, który doprowadził finanse miasta do ruiny, został zwolniony bez wypowiedzenia za przekroczenie urlopu o trzy tygodnie itd. — krótko mówiąc, że w Szczytnie byli radzi, iż się go pozbyli.

Następnie głos zabrał dr Blekmann. Nazywał to wszystko grą intryg swoich przeciwników politycznych w Szczytnie. Wyraził żal, że informacji na jego temat nie zasięgnięto w oficjalnych urzędach jeszcze przed wyborami, lecz dopiero teraz u kelnera, młodych dziewcząt itp. Oświadczył, że teraz nic go już do Strelitz nie ciągnie, nawet gdyby chciano go przywieźć złotą karetą. Uważał jednak za swój obowiązek przybyć tu osobiście, by walczyć o swój honor i oczyścić z zarzutów tych, którzy poparli jego kandydaturę — był to winien sobie i swojej godności. Poinformował, że zwrócił się do rządu, gdzie spędził trzy godziny, z prośbą o nadesłanie mu aktu oskarżenia, aby mógł pisemnie odeprzeć wszystkie zarzuty. Kopię tej odpowiedzi przekaże radzie.

Zarówno ze strony lewicy, jak i prawicy oświadczono, że stanowiska obu stron są całkowicie przeciwstawne, brakuje jeszcze niektórych świadectw dr. Blekmanna, a po obu stronach istnieją pewne wątpliwości. Ponadto należy najpierw poczekać na to, co orzeknie rząd.

Washington Journal (Wochen-Blatt), Jg. 65, Nr. 49, 4. Dezember 1925.

wtorek, 8 września 2026

Robotnicy i komuniści w Grecji i Rzymie

Dzisiaj do zbiorów wpadła następująca książka: Die Arbeiter und Communisten in Griechenland und Rom, Königsberg 1860 („Robotnicy i komuniści w Grecji i Rzymie”).
Jej autorem był Wilhelm Drumann, znany historyk starożytności i profesor Uniwersytetu w Królewcu. Wydana została w wydawnictwie Braci Bornträger. Książka pierwotnie trafiła do Biblioteki Gimnazjum Królewsko-Katolickiego we Wrocławiu. Po II wojnie światowej znalazła się w księgozbiorze prof. dr. hab. Bronisława Bilińskiego (1913–1996), wybitnego polskiego filologa klasycznego, historyka kultury antycznej i wieloletniego dyrektora Stacji Naukowej PAN w Rzymie.



Biblioth. (Bibliotheca)
Gymnasii
Regii Cathol. (Regii Catholici)
Vratislav. (Vratislaviensis)

niedziela, 6 września 2026

Początki 11. Batalionu Saperów

Ełk / Lyck, 30.09.1934 r. „Abschied [11.] Pion. Bataillon”, czyli pożegnanie Batalionu Saperów. Zdjęcie wykonano w związku z wizytą oficera z 1. Pułku Saperów z Królewca, Karl Hoffmann. Na fotografii siedzi on w cywilnym ubraniu, drugi od lewej.
W moich zbiorach znajdują się trzy obszerne albumy fotograficzne tego oficera. Zawsze występuje w nich w cywilnym ubraniu, a czasem towarzyszy służbowo zagranicznym gościom. Co dla mnie najważniejsze, Hoffmann był miłośnikiem fotografii. 
Podpułkownik Karl Hoffmann zmarł w wieku 95 lat, 3 lutego 1993 roku w Heidelbergu.

Jest to bardzo ciekawa fotografia, ponieważ w Lexikon der Wehrmacht możemy przeczytać, że „11. (preuß.) Pionier-Bataillon został sformowany 1 października 1934 roku w Ełku”. Wynika z tego, że zdjęcie wykonano jeszcze przed oficjalnym sformowaniem batalionu.


Żeton kaucyjny z Królewca

10 Pfennig / FLASCHENPFAND (Kaucja za zwoitowaną butelkę). Ernst Schwerinski, Königsberg i/Pr
W 1939 roku w książce adresowej Ernst Schwerinski figuruje jako prowadzący kantynę.


Pionier-Bataillon 11 Lötzen

11. Batalion Saperów / 1. (preuß.) Pionier-Bataillon został sformowany 1 października 1934 roku w Ełku i podporządkowany 11. Dywizji Piechoty. Jednostkę utworzono w wyniku podziału 1. (pruskiego) batalionu saperów. Pierwszym dowódcą został major Karl Bülowius, wcześniej wykładowca w Szkole Oficerów Piechoty w Dreźnie.
15 października 1935 roku batalion przemianowano na Pionier-Bataillon 11 i przeniesiono do Giżycka. W jego skład wchodziły trzy kompanie, w tym jedna zmotoryzowana, zmotoryzowana kolumna mostowa B oraz lekka zmotoryzowana kolumna saperska. Korpus oficerski tworzyli dowódca, dwóch Oberleutnantów oraz jedenastu Leutnantów.
18 sierpnia 1939 roku batalion zajął rejon koncentracji w okolicach Działdowa i Nidzicy. Od 1 września 1939 roku, w składzie 3. Armii, uczestniczył w kampanii przeciwko Polsce.
2 listopada 1939 roku został przeniesiony na zachód, w rejon Remscheid. W maju i czerwcu 1940 roku, w składzie 6. Armii, uczestniczył w kampanii przeciwko Francji. Brał udział m.in. w forsowaniu rzek Mozy, Loary i Sommy. Po zakończeniu kampanii batalion do lutego 1941 roku stacjonował na wybrzeżu Atlantyku.
1 października 1940 roku sztab oraz 1. kompania zostały przekazane do Pionier-Bataillon 126 z 126. Dywizji Piechoty, a następnie odtworzone z własnych zasobów.
10 marca 1941 roku rozpoczęto przerzut batalionu do Prus Wschodnich. Jednostkę podporządkowano 18. Armii. Po rozpoczęciu niemieckiej inwazji na Związek Radziecki, 22 czerwca 1941 roku, batalion rozpoczął długotrwałe działania na froncie wschodnim. W składzie 18. Armii walczył m.in. w rejonie Wołchowa, jeziora Ładoga, Leningradu i Narwy. Od końca 1944 roku znajdował się w okrążeniu w kotle kurlandzkim.
9 maja 1945 roku batalion dostał się do sowieckiej niewoli. Jedynie niewielkiej części żołnierzy udało się drogą morską przedostać z Libawy do Kilonii.
Uzupełnienia dla batalionu zapewniał Pionier-Ersatz-Bataillon 1, sformowany 26 sierpnia 1939 roku w Królewcu.

Dowódcy Pionier-Bataillon 11
Oberstleutnant Karl Bülowius — 1934–1936. Później awansowany do stopnia Generalmajora i pełniący funkcję General der Pioniere przy Grupie Armii „Afryka”. 27 marca 1945 roku popełnił samobójstwo w amerykańskiej niewoli.
Oberstleutnant Paul Block — 1936–1938.
Major Heinz-Ulrich Neumann — od 1938 roku.
Źródło: Lexikon der Wehrmacht.




Flaggenparade: Hissen der neuen Kriegsflagge Oktober 1935.
Uroczystość podniesienia flagi: Podniesienie nowej flagi wojennej
Październik 1935 roku.


Warta 23 XII - 24 XII 1935.


Kowal Paul Kuczewski z Wielbarka

Koledzy ze stowarzyszenia „Śladami Historii” znaleźli ciekawą tabliczkę kowala z Wielbarka – Paula Kuczewskiego.

P. Kuczewski


 Ucznia na kowala oraz ucznia na ślusarza zatrudni od zaraz lub w późniejszym terminie.
P. Kuczewski, Wielbark, Prusy Wschodnie. 


Wykwalifikowanego / wypróbowanego czeladnika kowalskiego
zatrudni od zaraz P. Kuczewski, mistrz kowalski Wielbark.
Ortelsburger Zeitung 1919 r.


Sprzedam 2 dźwigary / dwuteowniki o długości 4,50 m, profil 360, 1 dźwigar / dwuteownik o długości 5,80 m, profil 300 z magazynu (na miejscu).
P. Kuczewski, Wielbark. 
Ortelsburger Zeitung 1919 r.

sobota, 5 września 2026

Foto-Film Bartoszyce, ul. J. Stalina


Na pamiątkę kochanej Krysi ofiarują: Danka i Bronia (lub: Jasia i Bronia)
Bartoszyce dn. 7.XI.-54 r.

ZAKŁAD FOTOGRAFICZNY
„Foto-Film”
Bartoszyce, ul. J. Stalina 8