piątek, 28 sierpnia 2026

Browar C. Kaminsky w Barczewie

Browar Kaminskiego w Barczewie miał powstać w 1872 roku. Znajdował się przy Passenheimer Straße (obecnie ul. Kościuszki). W 1895 roku jako jego właściciel wymieniany jest Czesław Kaminski. Wydaje się jednak, że internetowych opisach jego imię zostało zmyślone i w rzeczywistości chodziło o Carla Kaminsky’ego.
W źródłach na Carla Kaminsky’ego udało mi się natrafić dopiero w drugiej połowie lat 80. XIX wieku. W rejestrze handlowym z 14 maja 1903 roku wpisano firmę C. Kaminsky, której właścicielem był Carl Kaminsky, właściciel browaru w Barczewie.
21 października 1904 roku przedsiębiorstwo zostało przejęte przez Juliusa Kudrzickiego i otrzymało nazwę C. Kaminsky Nachf. („C. Kaminsky Następca”). Wpis rejestrowy określa Kudrzickiego jako właściciela browaru w Barczewie. W książkach adresowych z lat 1927, 1929/30 i 1932 jako właściciel browaru wymieniany jest Julius Kudrzicki.
Firma C. Kaminsky Nachf. została wykreślona z rejestru handlowego 18 października 1934 roku.




Poszukuję od zaraz trzeźwego, rzetelnego i wolnego od służby wojskowej pomocnika, obeznanego z produkcją piw dolnej fermentacji oraz potrafiącego pisać i rachować.
C. Kaminsky, właściciel browaru, Barczewo. Rok 1896. 


Gazeta Olsztyńska. Rok 1900. 

czwartek, 27 sierpnia 2026

Gotthilf Kraska, Lyck

8 czerwca 1868 roku zarejestrowano firmę Gustav Kraska, Kaufmann, Lyck. W 1889 roku w źródłach pojawia się kupiec Paul Kraska z Ełku. W 1894 roku jako następca firmy G. Kraska występuje Julius Lindenstrauss.
1 listopada 1895 roku do rejestru handlowego wpisano firmę Gotthilf Kraska z siedzibą w Ełku. Jej właścicielem był kupiec i gorzelnik Gotthilf Kraska z Ełku.
15 października 1896 roku Gotthilf Kraska i Anna Artischewsky z Olecka (Marggrabowa) zawarli umowę wyłączającą wspólność majątkową i dorobkową. Informację o tym wpisano do rejestru 28 października 1896 roku.
Działalność Gotthilfa Kraski nie ograniczała się do gorzelnictwa. W Reichsadressbuch für Handel, Gewerbe und Industrie z 1902 roku figuruje on w Ełku jako „Kraska Gotthilf – Mineralwasserfabrik”, czyli właściciel zakładu produkującego wody mineralne.

Proszę o nadsyłanie mi zdjęć rzadszych porcelanek, butelek i innych przedmiotów związanych z browarami i handlem piwem w Ełku, tak abym miał czym zilustrować kolejne posty poświęcone tej tematyce. Oczywiście chętnie również takie przedmioty kupię.

środa, 26 sierpnia 2026

Julius Fietz – browarnik z Ełku

11 marca 1897 r. do rejestru handlowego w Ełku wpisano firmę „Julius Fietz”, której właścicielem był piwowar Julius Fietz. 3 listopada 1897 r. wobec jego majątku otwarto postępowanie upadłościowe. W prasie z tego samego roku Fietz określany był jako dzierżawca browaru w Ełku. Postępowanie zakończono w kwietniu 1898 r. po zatwierdzeniu układu z wierzycielami.
W 1913 r. firma Julius Fietz została wykreślona z rejestru handlowego. Jako następców prawnych zmarłego właściciela wskazano piwowara Paula Fietza i ślusarza Waltera Fietza. 17 października 1913 r. odnotowano wygaśnięcie firmy.






wtorek, 25 sierpnia 2026

Bracia Harke w Ełku

22 stycznia 1913 r. do rejestru handlowego w Ełku wpisano spółkę jawną Gebrüder Harke (Bracia Harke). Jej wspólnikami byli kupiec i mechanik Rudolf Harke oraz kupiec Walter Harke. Firma rozpoczęła działalność 1 września 1912 r. i zajmowała się sprzedażą rowerów oraz maszyn do szycia, a także prowadziła warsztat naprawczy.
Firma posiadała m.in. warsztat przy dzisiejszej ul. Słowackiego oraz sklep w kamienicy przy dzisiejszej ul. Wojska Polskiego 38 oraz stację benzynową. Jej działalność obejmowała również sprzedaż części samochodowych do samochodów Opel.
W 1951 r. w „Monitorze Polskim” wymieniono przedsiębiorstwo Rudolf Harke – Stacja Traktorowa, remont maszyn rolniczych i traktorów, Ełk, ul. Słowackiego 13, przeznaczone do przejęcia na własność państwa.
Po wojnie Walter Harke mieszkał w Hameln. W 1954 r. obchodził 70. urodziny, a w 1959 i 1968 r. był wymieniany w „Ostpreußenblatt” jako mieszkaniec Hameln. Rudolf Harke wraz z żoną mieszkał natomiast w Diepholz. 

W Ełku działała również Ida Harke, której firma handlowa została wykreślona z rejestru handlowego 22 maja 1902 r.



Pokrywka dzwonka rowerowego: HARKE Lyck.







Zjednoczone Browary Ełckie

Spółka „Zjednoczone Browary Ełckie, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” (Lycker vereinigte Brauereien, Gesellschaft mit beschränkter Haftung) została utworzona 11 października 1909 r. w Ełku, a do rejestru handlowego wpisano ją 12 marca 1910 r. Jej celem było przejęcie i dalsze prowadzenie dwóch miejscowych browarów i słodowni, działających wcześniej jako „Franz Barczewski Nachfl.” oraz „H. Rudzick”.
Kapitał zakładowy wynosił 210 000 marek. Wkłady wniesiono w postaci nieruchomości, wyposażenia i inwentarza obu browarów, przy czym spółka przejęła również istniejące obciążenia hipoteczne.
Pierwszymi członkami zarządu byli kupiec Friedrich Wenzel oraz mistrz piwowarski Otto Rohrmoser, obaj z Ełku. Spółkę mogli reprezentować wyłącznie wspólnie. W listopadzie 1910 r. prawo reprezentacji Wenzela wygasło, a jego miejsce zajął kupiec Ellert M. Plaumann z Tylży. Od kwietnia 1913 r. również Plaumann przestał być członkiem zarządu, a jedynym zarządcą został Otto Rohrmoser.
23 listopada 1920 r. walne zgromadzenie podjęło uchwałę o rozwiązaniu spółki. Rozpoczęto likwidację, a likwidatorem został dyrektor banku Emil Ecker z Ełku. W 1931 r. nadal pełnił tę funkcję, a spółka pozostawała w stanie likwidacji.
W 1932 r. odnotowano zmianę dotyczącą likwidatora: prawo reprezentacji kupca Christophersa Fischera wygasło, likwidacja została zakończona, a firma została wykreślona z rejestru.
Spółka działała więc od 1909/1910 r. do rozwiązania w 1920 r., natomiast jej likwidacja trwała do 1932 r. 
Po działalności tego browaru pozostały ładne butelki z herbem Ełku, czyli głową Janusa.



Butelka ze zbiorów Sebastiana Brolka.


poniedziałek, 24 sierpnia 2026

Fahrräder, Nähmaschinen C. F. Dembek, Lyck i./Ostpr.

Pokrywka dzwonka rowerowego: „Fahrräder, Nähmaschinen C. F. Dembek, Lyck i./Ostpr.”
Firma Mazurskie Przedsiębiorstwo Maszynowe i Biuro Techniczne Karl Friedrich Dembek z siedzibą w Ełku prowadziła handel maszynami i artykułami technicznymi. Została zarejestrowana 23 listopada 1916 r.

W Ełku występował również Friedrich Dembek, jednak nie wiadomo, czy można utożsamiać go z Karlem Friedrichem Dembekiem prowadzącym handel rowerami i maszynami do szycia. 11 lipca 1914 r. w rejestrze handlowym przy spółce z o.o. „Louisentheater Lyck” odnotowano rezygnację Maxa Dittricha z funkcji dyrektora. Jego następcą został Friedrich Dembek z Ełku, dotychczasowy kierownik biura. 26 stycznia 1925 r. wpisano nieważność spółki, a jej likwidatorem został ostatni dyrektor, kupiec Friedrich Dembek.
Chodzi tu o Teatr im. Królowej Luizy, założony przez radnego miejskiego Maxa Dittricha i mieszczący się w dawnym hotelu Kaiserhof.

W książce adresowej Ełku z 1922 r. figuruje: „Dembek, Friedrich, Kaufmann, Hindenburgstraße 19”.

Browar Franza Barczewskiego w Ełku

Franz Barczewski był właścicielem gorzelni i browaru w Ełku przed 1863 r. W 1864 r. figurował jako kupiec i członek Towarzystwa Kredytowego Ełk.
W 1907 r., po śmierci Franza Barczewskiego, firmę „Franz Barczewski – Ełk” przemianowano na „Franz Barczewski Nachfolger – Ełk”. Jej właścicielkami zostały jego córki: Else Esche z domu Barczewski oraz Franziska Richard z domu Barczewski. Firma działała od 2 października 1906 r. i została wykreślona z rejestru w lutym 1911 r.
W 1909 r. powstała spółka „Zjednoczone Browary Ełckie”, której celem było przejęcie i dalsze prowadzenie m.in. browaru i słodowni należących wcześniej do firmy Franz Barczewski Nachfolger. Wartość wniesionego do spółki majątku browaru Barczewskiego określono na 160 000 marek. Spółka rozpoczęła działalność w 1910 r.
Niestety, nie mam czym zilustrować tego wpisu. Poszukuję wszelkich pamiątek po ełckich browarach oraz sklepach zajmujących się handlem piwem.