Butryn / Wuttrienen - Dekret Przywódcy Służby Pracy Rzeszy

W moich zbiorach znajduje się ciekawy album żeńskiej Służby Pracy Rzeszy z Butryn (Wuttrienen) na Warmii z 1937 roku. Zamieszczone w nim fotografie prezentowałem już wielokrotnie. Tym razem chciałbym przedstawić jeden z żartobliwych dokumentów, który również znajduje się w tym albumie.

Dekret Przywódcy Służby Pracy Rzeszy
W ramach nowej struktury obowiązku służby pracy wydaję następujące rozporządzenie:
Wszystkie obozy należy zmniejszyć do maksymalnie 4 dziewcząt, abyśmy uzyskali wymaganą liczbę obozów. W praktyce okazało się, że załoga składająca się z 40 dziewcząt pracuje za dużo. Należy to znieść, ponieważ musimy bezwzględnie dbać o to, aby u naszych dziewcząt nie wystąpiły żadne szkody służbowe [zdrowotne].
Ponadto należy ułatwić pracę kierowniczki obozu (Lagerführerin), ponieważ w przeciwnym razie przedwcześnie się ona zestarzeje i osiwieje, co nie wpływa korzystnie na jej urodę. Aby podołać pracy administracyjnej w nowych obozach i utrzymać w ryzie i porządku załogę składającą się z 4 dziewcząt, zarządzam, aby kierowniczka obozu miała do pomocy 3 asystentki. Żeby kierowniczka obozu nie musiała szarpać swoich cennych nerwów z powodu każdej błahostki, ustanawia się 4 starsze grupy (Kameradschaftsälteste), z których każda jest odpowiedzialna za jedną dziewczynę i musi stale towarzyszyć jej w drodze do pracy, pełnej niebezpieczeństw.
Nowy plan dnia zmienia się odpowiednio:
Wstawanie pod żadnym pozorem przed wschodem słońca. Budzenie musi odbywać się tak delikatnie i czule, jak to tylko możliwe, aby nerwy dziewcząt nie zostały przedwcześnie zrujnowane. Ogólnie rzecz biorąc, należy brać pod uwagę stan zdrowia dziewcząt w najwyższym stopniu, a dziewczętom o nieco słabszej i delikatniejszej konstytucji należy przynosić kawę ziarnistą prosto do łóżka, aby najpierw nabrały niezbędnego wewnętrznego ciepła, by móc niezłomnie stawić czoła niesprzyjającym warunkom atmosferycznym. Z tego powodu należy również zasadniczo odrzucić poranną gimnastykę, która niestety zadomowiła się w wielu obozach. Pod żadnym pozorem nie można dopuścić – co podpowiada już jasny, niezepsuty rozum – do dalszego szerzenia się tego głupiego nawyku.
Najpóźniej do godziny 10:00 dziewczęta mają zjeść śniadanie, po czym wzywa się sprzątaczki, aby posprzątały obóz i doprowadziły go do nienagannego, odpowiadającego służbie pracy stanu; jedynie łóżka sprężynowe ścielą same dziewczęta.
Obrzydliwy gong zostaje zastąpiony melodyjnym kurantem [grą dzwonków].
Gdy dziewczęta zostaną już w ten sposób pokrzepione, rozpoczyna się praca praktyczna. Zasadniczo należy brać pod uwagę wewnętrzne usposobienie i wrażliwość duchową dziewcząt i według tego dobierać dla nich gospodarstwa rolne i miejsca pracy. Pracuje się od godziny 11:00 do 14:00. O godzinie 13:00 jest obiad. Zasadniczo co 4 niedziele je się danie jednogarnkowe .
W sprawie przyjemnego zorganizowania popołudnia i wieczoru zostaną wydane osobne dekrety; w każdym razie główną zasadą będzie odpoczynek po wyczerpującej pracy przedpołudniowej, picie kawy i sen.
Szczególnie mocno należy naciskać na to, aby w obozie służby pracy w Butrynach każdego wieczoru stał wartownik, by niezłomnie odpierać ewentualne ataki jakichkolwiek złych elementów.

Liceum Pedagogiczne dla Wychowawczyń Przedszkoli w Szczytnie

Ostatnio do moich zbiorów trafiły trzy nieznane mi wcześniej tarcze szkolne ze Szczytna. Tym razem chciałbym zaprezentować najciekawszą z nich – moim zdaniem najcenniejszą spośród wszystkich, które posiadam.
Szczytno – L.P.W.P., czyli Liceum Pedagogiczne dla Wychowawczyń Przedszkoli. Była to legendarna szczycieńska szkoła, mieszcząca się w budynku dawnej niemieckiej szkoły ludowej, usytuowanym obok ratusza przy ul. Kasprowicza 1.
Placówka początkowo funkcjonowała w Lidzbarku Warmińskim. Z dniem 1 września 1949 roku rozpoczęła działalność w Szczytnie. Jej pierwszą dyrektorką była Maria Korzon. Od 1950 roku szkołą kierowała pochodząca z Wileńszczyzny Sabina Mesojed. Kolejnymi dyrektorami byli Antoni Pyd oraz Stanisław Szymanowski.
1 stycznia 1956 roku placówkę przekształcono w Liceum Pedagogiczne nr 8 w Szczytnie i przeniesiono do wyremontowanego po zniszczeniach wojennych przedwojennego budynku Gimnazjum im. Hindenburga przy ul. Polskiej 18.
W połowie lat 60. przy liceum wybudowano przedszkole ćwiczeń. W późniejszym okresie w Szczytnie funkcjonowały aż trzy przedszkola ćwiczeń. Ostatni nabór do szkoły przeprowadzono w 1966 roku. Liceum zostało formalnie zlikwidowane 31 sierpnia 1970 roku, jednak ostatnich 37 maturzystów ukończyło naukę dopiero w 1971 roku.

Liceum nosiło od 1972 roku(?) imię Polskiej Partii Robotniczej. W całym okresie swojej działalności szkołę ukończyło około 4 tysięcy absolwentów z terenu całego województwa.
Tradycje L.P.W.P. były kontynuowane przez Studium Wychowania Przedszkolnego, którego dyrektorem był dr. Edward Pokojski, działające od 1973 roku ponownie w budynku przy ul. Kasprowicza 1, a następnie przez Kolegium Nauczycielskie, funkcjonujące w latach 1991–2008.

Poszukuję pamiątek związanych ze Szczytnem oraz powiatem szczycieńskim. Chętnie kupię stare fotografie, dokumenty, dyplomy, wycinki prasowe i starą prasę, legitymacje, znaczki, odznaki, proporczyki, tarcze szkolne oraz inne przedmioty związane z historią regionu.
Kontakt: witek15177@gmail.com lub poprzez Facebooka - Witold Olbryś.

Na tym i na młodszych zaproszeniach liceum nosi imię Polskiej Partii Robotniczej, natomiast w artykule prasowym z 1977 roku podano, że od pięciu lat jego patronem jest Polska Zjednoczona Partia Robotnicza.

Cukiernia „Pod Feldmarszałkiem von Hindenburgiem”

Firma (cukiernia) Richarda Reinera w Giżycku (Lötzen), została zarejestrowana 1 sierpnia 1910 roku, choć działała już od 2 października 1903 roku. Mieściła się przy ulicy Królewieckiej (Königsberger Straße, obecnie ul. Olsztyńska).
Na odwrocie jednej z pocztówek z widokiem tej cukierni, znajdującej się w moich zbiorach, zachował się interesujący wycinek prasowy, dzięki któremu możemy dowiedzieć się więcej o historii tego przedsiębiorstwa:

Uroczyste chwile w codzienności

Jak się dopiero teraz dowiadujemy, restauracja „Pod Feldmarszałkiem von Hindenburgiem” w Lötzen [Giżycku] na początku października mogła spoglądać wstecz na 35 lat swojego istnienia. Kiedy obecny właściciel, Pg. [towarzysz partyjny] Richard Reiner, otwierał ją 2 października 1903 roku, nie nosiła ona oczywiście jeszcze tej nazwy. W 1915 roku otrzymała ona od uwiecznionego w pamięci feldmarszałka generalnego von Hindenburga – jako jedyna restauracja w Niemczech – pozwolenie na jej używanie. Restauracja jest w swojej bliższej okolicy znana również z wartościowej kolekcji dokumentów z czasów wojny; znajduje się wśród nich wiele autografów i wpisów najznamienitszych [osobistości]. Właściciel, Richard Reiner, pochodzi z rodziny [...]-burskiej, która dom, w którym znajduje się cukiernia „Pod Feldmarszałkiem von Hindenburgiem”, posiada już od ponad stu [lat]. Wśród licznych telegramów z życzeniami znalazł [się także ten od] królewieckiego cukiernika[...]

Nauczyciele zawodu / mistrzowie [...] cenią sobie pieniste [...]

jak również, gdy ktoś pyta, kto zapewne [...]

Na odwrocie pocztówki znajduje się również autograf jej właściciela.

Grafiki Roberta Budzinskiego w Szczytnie

Dzisiaj miałem wyjątkową okazję zobaczyć dwie grafiki Roberta Budzynskiego z lat 20. XX wieku, wiszące w mazurskim domu na Bartnej Stronie, należącym niegdyś do zamożnych gospodarzy. Zostały one zakupione w Szczytnie, w sklepie papierniczym Brunona Kocha.
Z ogłoszeń prasowych wynika, że sklep ten handlował również dziełami sztuki, o czym mogłem się dziś przekonać na własne oczy – i to nie tylko za sprawą grafik Budzynskiego. To niesamowite, że na Mazurach wciąż przetrwały mazurskie domy pełne dawnych pamiątek.

Szczytno - kamienica Lipki

Pocztówka przedstawia zrujnowany kamienicę Lipki, usytuowaną w pobliżu ratusza. O historii tego budynku pisałem zarówno w swojej książce, jak i wielokrotnie na blogu oraz na Facebooku.

Z wschodniego teatru działań wojennych

Patrol rowerowy Landsturmu przed domem zniszczonym przez pociski artyleryjskie.

Nr kryzysowy/wojenny 116 b

Wydawnictwo GUSTAV LIERSCH & Co.

BERLIN S.W. (Południowy Zachód)

Vom östlichen Kriegsschauplatz

Landsturmfahrer-Patrouille vor einem durch Granaten zerstörten Hause.

Kr. 116 b

Verlag von GUSTAV LIERSCH & Co.

BERLIN S.W.

1. Kamienica Eduarda Lipki.

2. Kamienica Eduarda Lipki.

Robert Budzinski do Gustava Drobnera

Kolejna korespondencja Roberta Budzinskiego, zapisana na noworocznej grafice jego autorstwa, skierowana do Gustava Drobnera z Lipska. Tym razem została wysłana 16 lutego 1921 roku już z Królewca, dokąd Budzinski przeniósł się po tym, jak Chojnice, w których wcześniej pracował jako nauczyciel, znalazły się w granicach odrodzonej Polski.

Wielce Szanowny Panie Droebner,
już od dłuższego czasu nie dawaliśmy o sobie znać. Mam wiele nowych rycin/obrazów, które chętnie Panu wyślę, a wśród nich kilka dobrych ekslibrisów. – U Pana znajduje się jednak jeszcze moja stara przesyłka, może moglibyśmy to ze sobą rozliczyć? Potrzebuję mianowicie 1/4 kilo czarnej farby miedziorytniczej, a także brązowej – czy mógłby Pan zlecić ich wysłanie do mnie? W Zielone Świątki jadę do Rzeszy, może moglibyśmy się wtedy spotkać!
Serdeczne pozdrowienia...

Robert Budzinski do Gustava Drobnera

Kolejna ciekawa grafika oraz korespondencja Roberta Budzinskiego do Gustava Drobnera z Lipska, wysłana z Chojnic. Tym razem korespondencja jest krótka i nie wnosi nic szczególnie interesującego.

Obieg pocztowy: Konitz 21.08.1918 r.