Szczytno - PKS i CPN

Szczytno – nieistniejący CPN (Centrala Produktów Naftowych) przy dworcu autobusowym. Z tyłu wzniesiony w 1899 roku Hotel Dworcowy (później „Kania”) oraz poczta z 1892 roku – w styczniu 1945 roku trafiona bombą i przebudowana po wojnie.

Pierwsze stałe połączenie PKS w powojennym Szczytnie (Szczytno – Olsztyn i Ostrołęka) zostało uruchomione 17 września 1945 roku. Natomiast w 1975 roku przy dworcu PKS oddano do użytku budynek poczekalni.

Rok 1976. Fot. Mariusz Szymański.

Zdjęcie oryginalnie kolorowe, niepoddane koloryzacji (z barwnego slajdu).

Fot. Andrzej Rzepecki. Rok 1982.

Ersatz-Pionier-Bataillon Nr. 1

Ernst Neubauer z 1. Zapasowego Batalionu Saperów (Ersatz-Pionier-Bataillon Nr. 1) pisze do siostry, Charlotty Neubauer.
Königsberg, 27.04.1916 r.
Oskar Goetze, atelier fotograficzne, Königsberg i. Pr., Weissgerberstr. 122a.

Neukuhren - kamień kłamstwa

Borstenstein („kamień kłamstwa”) to para dużych głazów narzutowych znajdujących się w dawnym kurorcie Neukuhren, obecnie Pionierskij nad Bałtykiem. Już na przełomie XIX i XX wieku Borstenstein był znaną atrakcją turystyczną, szczególnie wśród kuracjuszy odwiedzających nadmorskie uzdrowisko. Kamienie leżą blisko siebie, a pomiędzy nimi znajduje się wąska szczelina.
Z tym układem wiąże się lokalna legenda, według której głaz miał „rozstąpić się” po uderzeniu pioruna jako kara za krzywoprzysięstwo pewnej panny młodej. Od tego czasu zyskał miano „kamienia kłamstwa”. Wierzono, że osoba mówiąca prawdę może bezpiecznie przejść przez szczelinę między głazami, natomiast kłamca naraża się na zmiażdżenie.
Kamienie nadal znajdują się w tym samym miejscu.

Legenda głosi, że kamień zmiażdży

każdego, kto skłamał.

Jeśli ktoś odważy się wejść w szczelinę,

to wkrótce będzie po wszystkim.

Rozogi - atak na Polskę

Rozogi / Friedrichshof – transport elementów mostu pontonowego do ataku na Polskę. Po lewej stronie widoczna jest sceneria. W środku, za żołnierzami, znajduje się szyld: „Otto Jablonski – mąka, zboża, nasiona, pasze i nawozy”. Po prawej stronie widoczny jest dom Heinricha Urbana.

Firma Heinricha Urbana została wpisana do rejestru handlowego 30 października 1920 roku.

18 sierpnia 1942 roku pełnomocnictwo do prowadzenia firmy otrzymała żona Ottona Jablonskiego – Anneliese Jablonska, z domu Sakowska.

Z Wielbarka do Gdańska

W trakcie okresu plebiscytowego na Warmii i Mazurach w 1920 roku obowiązywały znaczki ze specjalnym nadrukiem. Wówczas uznano, że skoro są one używane na niewielkim obszarze i przez krótki czas, to zachowa się ich niewiele i będą sporo warte. Istotna część korespondencji, której przetrwało bardzo dużo, ofrankowanej tymi znaczkami, dotyczy handlu nimi. Do dzisiejszego dnia katalogi filatelistyczne wyceniają te znaczki stosunkowo wysoko, ale realne ich ceny są o wiele niższe.

Do Pana E. v. Baggo, Gdańsk-Stogi

Wielbark (Prusy Wschodnie), 29 maja 1920 r.

Szanowny Panie E. v. Baggo!

Mam do zaoferowania znaczki pocztowe o nominale 1 marki, zostało mi jeszcze kilkaset sztuk do oddania. Podobnie oferuję każdą inną odmianę znaczków za dopłatą 10%. Z pierwszego wydania z nadrukiem „Plebiscite” posiadam jeszcze te o wartościach 10, 15, 30, 40, 50 i 75 fenigów oraz kilka sztuk po 2,50 marki. Te ostatnie mogę oddać jedynie za podwójną wartość nominalną.

Z poważaniem, Heldt sekretarz pocztowy.

Gołdap - 1. depozyt rekrutów

Obieg: Goldap 19.8.1916 r.

Adresat: Starszy szeregowy Landsturmu
XX / 13. A.K., 1. kompania, Allenstein O./Pr.
Nadawca: Muszkieter H. Hennig, 44. Pułk Piechoty 1. depozyt rekrutów, 6. kapralstwo, pokój 48, koszary strzelców. Gołdap, Prusy Wschodnie

18 sierpnia 1916 r.
Drogi Ojcze!
Co u Ciebie słychać i jak się miewasz? Na odwrocie jest 6. kapralstwo – sami „97-mcy” (rocznik 1897), którzy wyruszyli razem ze mną. Na dole po prawej, obok harmonii, jest muszkieter Ott, którego ojciec i brat również pracowali u Janssena. Znasz go?
Tymczasem przesyłam bardzo serdeczne pozdrowienia i całusy.
Twój syn Hans.

Olszyny - Dzień Pamięci Bohaterów i pomnik pierwszowojenny

Dzień Pamięci Bohaterów – Ebendorf (Olszyny koło Szczytna), Prusy Wschodnie. Żołnierze wychodzą zza gospody, dzierżawionej w tym czasie przez Emila Nendzę, i maszerują pod szkołę (zbudowaną w 1927 r.), przed którą stał pomnik upamiętniający mieszkańców wsi poległych w trakcie I wojny światowej. Za żołnierzami idzie miejscowy Kriegerverein (stowarzyszenie weteranów). 

Pomnik wojenny stał przed szkołą do około 1965 roku. Władze zleiły jego zniszczenie osobie spoza wsi.

Zdjęcia ze zbiorów M. Rawskiego.

Dzień Pamięci Bohaterów – Ebendorf.

Szkoła oraz pomnik upamiętniający mieszkańców wsi poległych w trakcie II wojny światowej.

Odbudowana w 1955 roku szkoła. Przed budynkiem nadal stoi pomnik upamiętniający ofiary I wojny światowej. Lata 60.

Zdjęcie ze zbiorów R. Ogonowskiej.