środa, 25 lutego 2026

Rezerwiści z 1. Wschodniopruskiego Pułku Artylerii Pieszej im. von Lingera

Rezerwiści z Fußartillerie-Regiment von Liger, ostpreußisches Nr. 1, Königsberg (1. Wschodniopruski Pułk Artylerii Pieszej im. von Ligera).
Obieg: Königsberg 15.09.1911 r. 

Na tabliczkach:
1. Lebe wohl Kameraden!
Kaserne auch du.
Parole ist Heimat!
Reserve hat Ruh!

Żegnajcie kamraci!
Koszary, żegnajcie i wy.
Hasło to: Ojczyzna!
Rezerwa ma spokój!

2. Hier hat die Not ein Ende.
Hoch lebe die Reserve!
Werden gerne verlassen die... (tekst częściowo nieczytelny)
Donnerwetter Reserve!

Tutaj kończy się niedola.
Niech żyje rezerwa!
Chętnie opuszczamy...
Niech to piorun świśnie, rezerwa!


Robert Budzinski - wystawa i nowy ekslibris

Już jutro w muzeum w Mrągowie otwarcie wystawy „Robert Budzinski – zapomniany artysta z Prus Wschodnich”, a dziś listonosz przyniósł mi kolejną grafikę jego autorstwa. Tym razem jest to ekslibris Elisabeth Hasse z 1916 roku.



wtorek, 24 lutego 2026

August Kikul - Willenberg

Zniszczone zdjęcie z widocznym na pierwszym planie sklepem Augusta Kikula w Wielbarku. Fotografia została wykonana najprawdopodobniej w dniu plebiscytu, czyli 11 lipca 1920 roku.

August Kikul zarejestrował firmę (sklep z artykułami żelaznymi) 18 stycznia 1899 r. A. Kikul ostrzegł Michała Beckera – polskiego aptekarza w Wielbarku, zaangażowanego po polskiej stronie w działalność plebiscytową – że w drodze do Szczytna Niemcy przygotowali na niego zasadzkę. Następcą Augusta był od 13 stycznia 1921 roku Emil Kikul („Emil Kikul, Inh. Emil Kikul in Willenberg”), jednak prowadzony przez niego sklep był własnością H. Kukula.
Od 9 kwietnia 1931 roku firma „August Kikul” była własnością Wilhelma Rischa. Jednak już 25 lipca 1932 roku właścicielką firmy „Emil Kikul in Willenberg” została Herta Kikul z domu Rogalski. Budynek należący do rodziny Kikul został poważnie uszkodzony podczas sowieckiego nalotu 19 stycznia 1945 r.

poniedziałek, 23 lutego 2026

Jezioro koło Jedwabna

Okolice Jedwabna, jezioro i sprzęt rybacki. Obieg: Jedwabno 24.09.1928 r. 



Wyspa Upałty

Gospoda na wyspie Upałty. Fotografia wykonana przez znanego królewieckiego fotografa Fritza Krauskopfa, który był również związany ze Szczytnem.


Insel Upalten. Das Gasthaus. 


Aus Ostpreußen. Das Gasthaus auf Insel UPALTEN im Mauersee.
Photographie und Verlag von Fritz Krauskopf, Königsberg Pr., Steindamm 64.

niedziela, 22 lutego 2026

Kolorowanie i ożywianie zdjęć

Długo zbierałem się, żeby napisać o kolorowaniu i ożywianiu archiwalnych zdjęć. Zacznę od tego, że od kilku miesięcy każde opublikowane przeze mnie zdjęcie jest przez kogoś kolorowane i umieszczane w komentarzu mojego posta. Takie zdjęcia – zdarza się, że pokolorowane bardzo kiepsko – coraz częściej pojawiają się w książkach.

Nie tylko z mojego punktu widzenia kolorowanie zdjęć jest fałszowaniem źródeł. Zdaje sobie jednak sprawę, że poza gronem specjalistów i zaawansowanych kolekcjonerów moje zdanie nie ma tu najmniejszego znaczenia. W mediach społecznościowych decydują lajki, a ogólnie rzecz biorąc, „gorsza moneta wypiera lepszą”. Granice są coraz bardziej przesuwane. To już nie jest tylko zabawa. Za pomocą sztucznej inteligencji tworzone są fotografie i filmy przedstawiające na przykład ludzi wyzwolonych z obozów koncentracyjnych. Nie służą one propagowaniu i poznawaniu historii, a zarabianiu lub zdobywaniu klików. Ktoś jednak te materiały ogląda i lajkuje – jest na to zapotrzebowanie.

Mnie oglądanie tych przerobionych fotografii już mocno nuży i ostatnio myślę o tym, żeby wszystkie strony publikujące zbyt często kolorowane i ożywiane zdjęcia po prostu ignorować. Szkoda mi czasu na podziwianie tego typu materiałów. Nie mam zamiaru ścigać się z portalami, które kradną między innymi moje skany i w groteskowy sposób ożywiają je, mieszając elementy różnych epok ku radości… i tu nie napiszę kogo, bo nie chcę nikogo obrażać.

Widzę tu jednak pewne możliwości – choćby poprawę lub nawet próbę przywrócenia naturalnych kolorów fotografiom w czerwonym odcieniu, które uległy przebarwieniu.

Nie mam nic przeciwko bawieniu się w kolorowanie czy ożywianie – sam kiedyś trochę z tym eksperymentowałem – ale niech to będzie tylko zabawa. Niestety, wszystko zmierza w niedobrym kierunku. Zdaje sobie sprawę, że z trendem nie wygram, tym bardziej że możliwości sztucznej inteligencji będą coraz większe i na podstawie zbioru archiwalnych fotografii będzie ona w stanie generować obrazy – całkowicie wymyślone ujęcia z różnymi dodanymi elementami. Będą one nierozróżnialne od tych z epoki – a jednak nieprawdziwe. Jednocześnie przez swoją „oryginalność” i niepowtarzalność mogą stać się atrakcyjniejsze od tych prawdziwych. Ludzie dostaną to, czego będą chcieli.

Wieś w okolicach Wielbarka

Obóz Niemieckiej Służby Pracy

D.A.D. Lager = Deutscher Arbeitsdienst Lager (Obóz Niemieckiej Służby Pracy) w Spychowie / Puppen, a dokładniej w Bystrzu, 20 czerwca 1941 roku.
Więcej o tym obozie pisałem tutaj: Reichsarbeitsdienst-Abteilung 4/21, Puppen.