Separacja gruntów w Niedźwiedziach

W przedmiocie wspólnotowego rozdzielenia gruntów Królewskiej Wsi Niedźwiedzie, sporządzono niniejszy Reces, jak następuje:

I. Wyżej wymieniona wieś, położona w Departamencie Królewskiej Rejencji w Królewcu oraz w ziemskim powiecie szczycieńskim, należąca do okręgu sądowniczego Królewskiego Sądu Powiatowego w Szczytnie, jak również do obwodu Urzędu Skarbowego w Chochole oraz do parafii Jerutki, obejmuje obszar 37 włók, 6 morgów i 144 prętów miary pruskiej pierwotnego gruntu o czynszu dziedzicznym.
Wieś ta pozostaje w związku z przyległym odcinkiem lasów państwowych - Olszyny w taki sposób, że dawne wspólne odszkodowanie za tamtejsze parcele nr 2 i 39 w księdze wieczystej, znajduje się w wyłącznym posiadaniu kilku współwłaścicieli z Niedźwiedzi w ramach 10 udziałów.
Wieś składa się z:
A. 18 pierwotnych dziedzicznych nieruchomości czynszowych, których właścicielami z nazwiska są:
[Sekcja II – Opis granic i pomiarów]
II. Tereny, które włączając w to odcinek z Olszyn, graniczą:
od wschodu: z wioskami Jeruty i Gawrzyjałki,
od południa: z wioską Wały,
od zachodu: z wioską Wawrochy,
od północy: z wioską Olszyny.
W celu przeprowadzenia niniejszej ugody komasacyjnej (Gemeinheits-Auseinandersetzung), grunty te zostały w roku 1851 szczegółowo wymierzone przez mierniczego Linka. Równie starannie, przez wiarygodnych rzeczoznawców gospodarczych, oceniona została klasa bonitacyjna (wydajność) tychże gruntów. Mapa sporządzona przez wyżej wymienionego mierniczego, wraz z przynależnym do niej rejestrem pomiarowym i bonitacyjnym, legły u podstaw niniejszej ugody dotyczącej obu wymienionych części gruntów.

Wykaz osób (Główna lista)NrImię i NazwiskoUwagi / Status

1. Christian Bednarz

2. Michael Toporzycko

3. Friedrich Piontek

4. Adam Kukla ( Wpis przekreślony, patrz niżej)

5. Michael Paul

6. Jacob Zimmler

7. Michael Dorka

8. Wilhelm Kubucz

9. Wilhelm Kozian

10. Samuel Kobus 

11. Christoph Bratha

12. Wilhelm Buttler

13. Louise Rachuj zd. Bugaj wdowa 

14. Gottlieb Lehmann

15. Samuel Gross

16. Martin Rachuj

17. Johann Rogowski

18. Johann Samorski

19. Friedrich Jablonskiwłaściciel 

Tabela obok nazwisk dotyczy rozliczenia finansowego (podatku lub czynszu):  talar, srebrny grosz, fenig. Ostatnia kolumna: Odnosi się do udziału w gruntach wydzielonych z Lasu(?) Olsyny.

b, z 5 osad zagrodniczych z następującymi właścicielami:

1. Wymieniony powyżej w sekcji A Friedrich Jablonski, który posiada również wydzieloną z gospodarstwa Nr 18 należącego do Adama Kukli nieruchomość zagrodniczą wraz z ogrodem;

2. Gottlieb Kontor, który również posiada wydzieloną część [z niem. Trennstück] gospodarstwa Nr 18, które posiada Adam Kukla;

3. Samuel Frystra [lub Frystka], którego plac budowy wraz z ogrodem pod Nr 22 został również wydzielony z gospodarstwa Nr 18 należącego do Adama Kukli.

4. Adam Kubucz, którego plac budowy i ogród został wydzielony z gospodarstwa Nr 1 należącego do Wilhelma Kubucza,

5. Wdowa Elisabeth Bratha z domu Bochenski, która posiada część gospodarstwa Nr 8 należącego do Christopha Bratha.

C. Szkoła, do której oprócz placu budowy i ogrodu we wsi, należą także grunty rolne na obszarze „Sald”.

Infanterie-Regiment Herzog Karl von Mecklenburg-Strelitz (6. Ostpreußisches) Nr. 43

43. Pułk Piechoty im. Księcia Karola von Mecklenburg-Strelitz (6. Wschodniopruski) stacjonował w Królewcu i Piławie (Pillau). Pocztówka została wysłana 7 czerwca 1907 roku z Piławy przez żołnierza stacjonującego tam w II batalionie tego pułku, co potwierdza troddel widoczny pod naramiennikiem. Oznacza on 8. kompanię 2. batalionu.

Obieg: Pillau 7.06.1907 r.

Adrest: Paul Zander, Berlin O. 112, Holteistr. 30. I.

Drogi Paulu!

Serdeczne gratulacje z okazji Twoich dzisiejszych urodzin! Życzę Ci w nowym roku życia obfitego błogosławieństwa Bożego i zdrowia. Otrzymałem Twoją kartkę z parady, bardzo za nią dziękuję. Czy Ty otrzymałeś moją kartkę? Kiedy otrzymam wysłaną przesyłkę (tę rzecz)? Jutro wyruszamy na wielki marsz, podczas którego będziemy gotować jedzenie w drodze. Mamy tutaj bardzo upalne dni, co jest szczególnie męczące podczas marszów. Niech mama wyśle mi 3-5 par skarpet.

Proszę o natychmiastową odpowiedź.

Pozdrawia wielokrotnie Twój kochający brat Max.

O handlu chmielem w dawnym Królewcu

Wspominałam już, że zbieram stare listy z Prus Wschodnich. Do moich zbiorów trafia korespondencja prywatna żołnierzy, cywilów, urzędowa i handlowa. Bywa, że – chociażby z braku czasu, a często w wyniku trudności z odczytaniem starego niemieckiego pisma – nie tylko tej ostatniej nie przyglądam się zbyt dokładnie.

Ostatnio poświęciłem trochę czasu pewnemu listowi wysłanemu z Królewca, który – jak się okazało – zawiera wiele informacji na temat handlu chmielem w Królewcu w 1872 roku. Jest to więc bardzo ciekawe źródło do historii wschodniopruskiego browarnictwa.

Poniżej zamieszczam tłumaczenie tego listu, które wymaga jednak jeszcze poprawek.

 

G. F. Zacher - agent iw Królewcu.

Szanowni Państwo J. H. v. d. Heyde, wdowa i syn w Brunszwiku.

Królewiec (Königsberg), 11 kwietnia 1872 r.

W odpowiedzi na Państwa szanowne pismo z 5-go bieżącego miesiąca, oświadczam, że zgadzam się na stawkę prowizji w wysokości 5% oraz pozostałe warunki. Niezwłocznie spróbowałem szczęścia z obiema próbkami i choć do dnia dzisiejszego nie osiągnąłem jeszcze żadnego rezultatu, przekazuję Państwu szczegóły, gdyż uważam, że będą dla Państwa interesujące. Browar Ponarth, E[duard] Schifferdecker & Co., a konkretnie pan J. E. Ranke [Johann Eduard Ranke był wspólnikiem Johanna Philippa Schiefferdeckera i pionierem nowoczesnego browarnictwa w Królewcu], którego bardzo dobrze znam, powiedział mi, że taki chmiel, wyceniony na 57 marek, jest zbyt niskiej jakości dla jego potrzeb. Używa on znacznie lepszego chmielu bawarskiego, za który w tym roku płacił wprawdzie do 102 marek. Poza tym jest on już zaopatrzony i – podobnie jak mówili mi wszyscy pozostali – kupuje on towar tylko jesienią, gdy pojawiają się nowe zbiory; poza tym czasem kupuje rzadko i tylko w sytuacjach awaryjnych.

G. W. Schaeffer [Georg Wilhelm Schaeffer był właścicielem jednego tradycyjnych browarów w Królewcu, zlokalizowanego w centrum miasta, przy Hintertragheim] warzy głównie tylko piwo typu Porter i powiedział mi, że używa wyłącznie chmielu angielskiego. Natomiast jego siostrzeniec, F.[riedrich] Schaeffer, uważa próbkę za towar średniej jakości w cenie 57 marek. Twierdzi on jednak, że jest ona zdecydowanie za droga i uważa, że przy tak wysokiej cenie jakość jest zbyt niska. Wątpił również, czy jest to świeży towar, sugerując, że wygląda na starszy. Chciałby on zobaczyć próbkę tego po 70 marek za 14,5 kg i myślę, że jeśli wyślą mi Państwo tę próbkę, to proszę dołączyć od razu próbkę rocznika 68 w cenie 12 marek. Być może uda mi się dojść do porozumienia z F. Schaefferem.

J. W. Kähler [Johann Wilhelm Kähler był piwowarem i właścicielem działającego w centrum miasta browaru - Brauerei J. W. Kähler] powiedział mi również, że sprowadza głównie lepszy, mocniejszy chmiel bawarski, a w szczególności czeski, który to ostatni ma przewyższać nawet bawarski; w podobnym tonie wypowiedział się do mnie H. R. Berg [Hermann Richard Berg - prowadził browar w dzielnicy na południe od Zamku Królewskiego. Jako jeden z pierwszych w mieście zaczął na dużą skalę wprowadzać piwa dolnej fermentacji (Lager)]. Reuter-Wickbold [Ludwig Reuter w 1845 roku założył browar Wickbold. Początkowo był to browar typu „wiejskiego”, ale dzięki nowoczesnym metodom i doskonałej wodzie, szybko stał się potęgą i w momencie pisania listu był pod względem produkcji drugi po browarze Ponarth. Browar przekształcił się w spółkę akcyjną 24 października 1871 roku.], obecnie także spółka akcyjna o większym zasięgu, wyraził się wobec mnie mniej więcej tak samo jak Ranke. Jest jednak jeszcze wielu mniejszych, a także większych browarników, których będę stopniowo odwiedzał i o których będę zdawał relację.

Kähler, z którym jestem zaznajomiony, powiedział mi, że same browary w naszym mieście zużywają rocznie prawdopodobnie około 2000 cetnarów chmielu i że dawniej firma Paulini & Co utrzymywała tutaj bardzo znaczący skład, co jest mi również wiadome. Zostali oni jednak [browarnicy] zmuszeni do robienia bezpośrednich zamówień, ponieważ podobno nie postępowano z nimi uczciwie; mówi się, że na cenie „ucinano” aż do 8 talarów na cetnarze. Jeśli sprawa nie znajdzie pełnego uznania u browarników, to jego prowizja musiałaby prawie przepaść.

K. stwierdził ponadto, że gdyby rzetelny człowiek, taki jak ja, wziął sprawę w swoje ręce i utrzymywał tutaj skład, to niewielu robiłoby bezpośrednie zamówienia, lecz kupowaliby tutaj, co byłoby dla nich wygodniejsze i bardziej stosowne. Firma Paulini & Co zresztą zbankrutowała już kilka lat temu. Rozważę teraz tę sprawę, czy opłacałoby mi się założyć skład chmielu i chętnie poznałbym Państwa opinię na ten temat. W przesłanym chmielu znajduje się wiele wad. Czy mogą Państwo obniżyć cenę z 57 marek? Oczekując na Państwa łaskawe wiadomości, pozostaję z szacunkiem,

G. F. Zacher

2 próbki rocznika 1870 (skrzynia 75 funtów)

2 próbki rocznika 1868 (skrzynia 75 funtów)

1 próbka [chmielu] bawarskiego 2 funty

Apteka Geogra Jablonowskiego w Prostkach

APOTHEKE und Medizinal-Drogenhandlung Prostken (Ostpr.) –  Georg Jablonski.
Obieg: Prostken 20. 03.1931 r.

Georg Jablonski zmarł 19 lipca 1932 roku w Prostkach, w wieku 53 lat. Pochodził z Gerdauen i uczęszczał w Królewcu do gimnazjum realnego na Zamku Królewskim.

Grenadier-Regiment Kronprinz (1. Ostpreußisches) Nr. 1

Grenadier-Regiment Kronprinz (1. Ostpreußisches) Nr. 1.

Luseneit & Nickel, Königsberg i. Pr., Passage Nr. 1.

Infanterie-Regiment von Boyen (5. Ostpreußisches) Nr. 41.

Infanterie-Regiment von Boyen (5. Ostpreußisches) Nr. 41.

Otto Florian, Tilsit, Deutsch- Str. 31/32.

O powiększeniu cmentarza w Jerutkach

Ponieważ wspólnota parafialna Jerutki podczas negocjacji z dnia 1 października i 8 grudnia ubiegłego roku z błahych powodów odmówiła podjęcia stosownych uchwał w sprawie rozszerzenia cmentarza w  Jerutkach lub pozyskania nowego miejsca pochówku, Królewski Rząd rozporządzeniem z dnia 24 stycznia bieżącego roku upoważnił tamtejszą Gminną Radę Kościelną do jak najszybszego ustalenia i zakupu na koszt kasy kościelnej odpowiedniego terenu położonego w pobliżu. Rada ma również doprowadzić do zatwierdzenia nowo pozyskanego cmentarza, o czym niniejszym powiadamiam mieszkańców gminy.
Szczytno, dnia 31 stycznia 1852 r.
Landrat [starosta].”