Las Borken

Na południe od Szczytna, w rozwidleniu dróg prowadzących do Rudki i Zabiel, rósł należący do miasta las zwany Borken. W pierwszej połowie XIX wieku był on w zasadzie wycięty. Teren ten wykarczowano już przed wiekami, w czasach, gdy w Rudce funkcjonowała jeszcze hamernia – miejsce, w którym z rudy darniowej wytapiano żelazo. Od tej pory znajdowały się tu co najwyżej zarośla i nieużytki.

W 1623 roku szczycieńscy mieszczanie zakupili ten teren, a w drugiej połowie XIX wieku ponownie porósł on lasem. Być może został wówczas celowo obsadzony drzewami. 

W 1811 roku burmistrz Jakub Kowalewski objął opieką 25 zalesionych włók lasu, nad którymi nadzór sprawował strażnik leśny. W zamian za swoją służbę otrzymał on 6 mórg ziemi oraz 4 morgi łąk. Z inicjatywy Kowalewskiego do domu strażnika dobudowano obszerną izbę. Powstało w ten sposób pierwsze miejsce wycieczkowe dla mieszkańców Szczytna. Odbywały się tu festyny, zabawy ludowe oraz ćwiczenia bractwa kurkowego. Na podstawie analizy map można chyba przyjąć, że obiekt ten znajdował się w Lesie Borken.O ile miejsce to zostało dokładnie zaznaczone na mapach, gajówka Lasu Miejskiego znajdowała się przy rozwidleniu dróg, w rejonie dzisiejszej ulicy Władysława IV, naprzeciwko obecnej rozdzielni prądu i na południe od pętli autobusowej. Był to zapewne budynek drewniany, który z czasem zniknął.

Na początku XX wieku w głębi dawnego Lasu Borken znajdowała się murowana leśniczówka. W tym miejscu pojawiają się jednak pewne niejasności. Jakie leśnictwo znajdowało się w „Lesie Borken”, skoro leśniczówka miejska w tym samym czasie funkcjonowała już na skraju głównego Lasu Miejskiego, w pobliżu drogi do Rozóg? Być może chodziło o leśnictwo należące do Nadleśnictwa Korpele, wymieniane przed I wojną światową i po wojnie jako leśnictwo Abau Ortelsburg / Kolonia Szczytna?

„Las Borken” częściowo zachował się do naszych czasów i zaczyna się za rozdzielnią prądu. Przechodząc obok niego lub spacerując po jego terenie, warto pamiętać o jego wciąż nie do końca wyjaśnionej historii.

Stanowisko strażnika leśnego (gajowego) w należącej do tutejszego miasta osadzie leśnej Borken, którego łączny dochód wyliczono na 62 talary, ma zostać ponownie obsadzone. Osoby uprawnione do zaopatrzenia leśnego (emerytowani wojskowi/inwalidzi z prawem do pracy w leśnictwie), które reflektują na to stanowisko, wzywa się do zgłoszenia się do nas w ciągu najdalej 4 tygodni wraz z przedłożeniem swoich świadectw.   Szczytno, 9 maja 1865 r. Magistrat.
Ortelsburger Kreisblatt, 1865 r.

Niebieski prostokąt wskazuje miejsce, w którym później znajdowała się gajówka.

Wald-Wärterhaus Borken. Około 1850 r. 

Dawny Las Borken. Stan obecny. 

https://www.google.com/maps/@53.5442237,21.0152599,2702m/data=!3m1!1e3?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkyMS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D

Porcelanka Brauerei Thieme

Porcelanka z browaru Brauerei Thieme, znaleziona na polu w Baranowie koło Wielbarka. Barczewo od Baranowa dzieli w linii prostej około 57 kilometrów. Piwo z tego browaru było sprzedawane w Barczewie i okolicach. Jak więc porcelanka z barczewskiego browaru trafiła do tak odległej miejscowości?
Mam teorię, że porcelankę tę, wraz z butelką barczewskiego piwa, przywiózł z Barczewa w latach 30. lub 40. XX wieku młody mężczyzna służący w pobliskim obozie Służby Pracy Rzeszy (RAD), być może w Wyżegach Małych lub Rogu.

Leśnictwo Pieczysko

Na wschód od założonej w drugiej połowie XVIII wieku wsi Wały znajdowało się dawniej leśnictwo Pieczysko. Wchodziło ono w skład Nadleśnictwa Korpele. Początki osady, podobnie jak pobliskich Wałów, związane były z funkcjonowaniem w tym miejscu smolarni oraz bud potażowych. W 1782 roku miało znajdować się tu pięć chałup. Z czasem utworzono w tym miejscu leśnictwo, które w latach 30. XX wieku występuje już pod nazwą Wallen. Obejmowało ono lasy położone pomiędzy Czarkowym Grądem, Prusowym Borkiem, Wałami i Lipowcem.

Stanowisko leśniczego w Pieczysku w XIX wieku powierzano kolejnym urzędnikom leśnym. W 1853 roku objął je Karl Friedrich August Adler, strzelec rezerwy wojennej posiadający uprawnienia do zatrudnienia w służbie leśnej. Początkowo jego nominacja miała charakter tymczasowy, jednak później Adler został mianowany na to stanowisko na stałe. 

Kolejnym znanym leśniczym w Pieczysku został Anton Illiger, który po odbyciu okresu próbnego objął stanowisko 1 października 1857 roku. Z dniem 1 października 1866 roku został przeniesiony na stanowisko urzędnika ochrony lasu w Haferbeck, w Nadleśnictwie Gauleden. Zastąpił go Roeske. W 1903 roku w Pieczysku pracował natomiast podleśniczy Julius Przytul. Ostatnim leśniczym przed II wojną światową był tu Herman von Lojewski. W XX wieku Pieczysko, występujące już pod nazwą Wały, należało do Nadleśnictwa Reußwalde.

Po II wojnie światowej obszar dawnego leśnictwa Pieczysko–Wały został włączony do Nadleśnictwa Szczytno. Obecnie teren ten należy do Leśnictwa Lipowiec.

W związku z wybudowaniem nowego domu mieszkalnego w osadzie leśnej Pieczysko, na mocy rozporządzenia Wysokiego Rządu z dnia 19 sierpnia br., nr 887/8 II, stary budynek zostanie sprzedany w drodze licytacji najwięcej oferującemu. W tym celu wyznacza się termin licytacji na dzień 8 października br., w godzinach od 11:00 do 12:00 rano na miejscu w Pieczysku. Zaprasza się reflektantów na zakup z zastrzeżeniem, że słoma dachowa nie podlega sprzedaży i pozostaje do dyspozycji użytkownika osady.

Korpele, dnia 25 września 1845 r. Królewskie Nadleśnictwo.

Ze względów rodzinnych, w moim mieszkaniu w leśniczówce Pieczysko, w wyznaczonym terminie: dnia 3 kwietnia bieżącego roku od godziny 9:00 rano, zostaną wystawione na sprzedaż w drodze publicznej aukcji różne sprzęty gospodarstwa domowego, takie jak: szafy, krzesła, stoły, ławy, ramy łóżek, wóz oraz sanie — za natychmiastową płatnością gotówką dla osoby dającej najwyższą cenę. Na aukcję serdecznie zapraszam wszystkich zainteresowanych zakupem. 

Leśniczówka Pieczysko, w marcu 1855 r.   Adler, Leśniczy.

W związku z moim przeniesieniem zamierzam sprzedać na aukcji wszystkie moje meble, pszczoły w ulach słomianych oraz inne przedmioty za natychmiastową płatnością gotówką temu, kto da najwyższą cenę. Przetarg odbędzie się w czwartek, 27 września bieżącego roku o godzinie 10:00 rano w leśniczówce Pieczysko. Zainteresowanych zakupem serdecznie zapraszam.

Pieczysko, dnia 17 września 1866 r.

Illger, Królewski Leśniczy.

Brązowa, krótkowłosa suka wyżła (w 3. roku życia / po trzecim sezonie polowań) jest do sprzedania za każdą cenę. Leśniczówka Pieczysko koło Olszyn. Rok 1899. 

Powszechny Dom Towarowy „Dukat”

Powszechny Dom Towarowy „Dukat”, nazywany potocznie „pedetem”, został otwarty w Olsztynie 30 stycznia 1965 roku. W uroczystości uczestniczył minister handlu wewnętrznego Mieczysław Lesz. Była to wówczas największa placówka handlowo-usługowa w regionie.

Budynek zaprojektowali w latach 1959–1962 Jerzy Sołtan i Zbigniew Ihnatowicz. Modernistyczny obiekt wyróżniał się szkieletową konstrukcją i dużymi przeszkleniami. W projektowaniu wnętrz uczestniczył m.in. Wojciech Fangor. W budynku mieściły się sklepy, biura oraz kawiarnia z barem mlecznym.

„Dukat”, położony w centrum Olsztyna, w pobliżu ratusza, szybko stał się popularnym miejscem. Po 1989 roku był kilkakrotnie modernizowany, a w latach 2010–2011 przeszedł gruntowny remont dostosowujący go do współczesnych standardów.

Rok 1971.

Giżycko - kino Fala

Giżyckie kino „Fala”. Jego początki sięgają lat 30. XX wieku.

Hasło propagandowe:

„W OGÓLNONARODOWYM DĄŻENIU DO ROZWOJU I DOBROBYTU RÓWNAJMY DO NAJLEPSZYCH!”

Zdjęcie przedstawia repertuar kina z 1967 roku lub nieco późniejszy. W programie znalazły się wówczas najnowsza polska komedia „Cała naprzód” oraz starszy, ale wciąż popularny film wojenny „Orzeł”.

„Orzeł” – 1959 rok, polski film wojenny w reżyserii Leonarda Buczkowskiego.

„Cała naprzód” – 1967 rok, polski film komediowy w reżyserii Stanisława Lenartowicza.

Max Willutzki Lyck

1 stycznia 1921 roku działalność rozpoczęła spółka jawna „Podlech i Willutzki” (hurtownia wyrobów tytoniowych, win i napojów spirytusowych) z siedzibą w Ełku. Jej wspólnikami byli Max Podlech i Max Willutzki, obaj zamieszkali w Ełku.

Olsztyn - 1971 rok

Olsztyna - sierpień 1971 roku. Fot. Władysław Hepke senior. Zdjęcie wykonano ze skrzyżowania al. Zwycięstwa (obecnie al. Piłsudskiego), ul. Pieniężnego oraz ul. 1 Maja, w kierunku placu Wolności. Po lewej stronie kadru widoczny jest charakterystyczny zaokrąglony narożnik budynku z dużym napisem „USŁUGI”. Po prawej stronie, na ślepym szczycie kamienicy, znajduje się duży mural przedstawiający plan miasta oraz hasło propagujące oszczędzanie na mieszkanie: „PRZEZ KSIĄŻECZKĘ DO WŁASNEGO MIESZKANIA”. W głębi ulicy widoczna jest sylwetka zamku w Olsztynie, z charakterystyczną wieżą, oraz  kamienice Starego Miasta.