sobota, 21 lutego 2026

Port Lotniczy Szczytno-Szymany

Pierwszy samolot pasażerski, jeszcze oficjalnie na lotnisku wojskowym w Szymanach, wylądował 15 października 1995 roku. Na pokładzie znajdowała się 64-osobowa grupa dziennikarzy i przedstawicieli niemieckich biur turystycznych. Wśród pasażerów był także przewodniczący Stowarzyszenia Byłych Mieszkańców Powiatu Szczycieńskiego, Edelfried Baginski. Gości witano „na bogato”, m.in. występami zespołów folklorystycznych, a obdarowano ich także prezentami – koszykami z wyrobami miejscowych producentów, w tym piwem „Jurand”.
Po ojeździe gości w muzeum zorganizowano wielki bankiet, w którym udział wzięli decydenci z Olsztyna, w tym wojewoda Janusz Lorenz, oraz miejscowi samorządowcy. Przylot wyczarterowanego od PLL „LOT” samolotu ART-72 był początkiem przygotowań do otwarcia cywilnego portu lotniczego.
W czerwcu 1996 roku uruchomiono tu regularne połączenia pasażerskie, co zapoczątkowało działalność pierwszego w regionie lotniska cywilnego obsługującego północno-wschodnią Polskę. Port funkcjonował pod nazwą Port Lotniczy Szczytno-Szymany i obsługiwał połączenia krajowe oraz czarterowe. Co ciekawe, ówczesny wójt gminy Szczytno, na terenie której znajdowało się lotnisko, dowiedział się o jego otwarciu dla ruchu cywilnego… z radia.
W kolejnych latach działalność lotniska była okresowo zawieszana z powodów finansowych i organizacyjnych. Ostatecznie obiekt został zmodernizowany i w 2016 roku ponownie otwarty jako Port Lotniczy Olsztyn-Mazury. Tę dziwną nazwę można było zmienić, ale miejscowi decydenci nie byli tym zainteresowani.
Pierwszy port lotniczy w Szymanach liczył przede wszystkim na turystykę sentymentalną z Niemiec. Obecnie lotnisko wykorzystywane jest głównie przez polskich pasażerów – turystów, osoby podróżujące w celach zawodowych, studenckich czy odwiedzające rodziny.


Plastikowy emblemat Portu Lotniczego Szczytno-Szymany.

Wizyty prezydenta

W dniu 28 czerwca 1996 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski przyleciał na lotnisko w Szymanach, gdzie zwiedził miejscowy port lotniczy i spotkał się z mieszkańcami. Podczas wizyty dał autograf burmistrzowi Szczytna Andrzejowi Kijewskiemu, który nie krył radości i z dumą prezentował otrzymaną pamiątkę. Noc prezydent spędził w ośrodku szkolenia wywiadu w Starych Kiejkutach. Następnego dnia wziął udział w promocji absolwentów Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie. Na placu apelowym stanęło ponad tysiąc słuchaczy, a blisko tysiąc osób otrzymało stopnie oficerskie w policji i innych służbach. Była to pierwsza w historii promocja z udziałem urzędującej głowy państwa.
Relacjonujący to wydarzenie „Kurek Mazurski” zatytułował artykuł „Pierwszy po Gierku”, podkreślając, że Kwaśniewski był pierwszą po I sekretarzu KC PZPR najważniejszą osobą w państwie odwiedzającą Szczytno.
Prezentowana fotografia została jednak wykonana podczas drugiej wizyty prezydenta w Szczytnie – 28 sierpnia 1998 roku. W jej trakcie w Wyższej Szkole Policji uczestniczył on w promocji oficerskiej 330 absolwentów. W związku z wizytą wprowadzono nadzwyczajne środki bezpieczeństwa – skrzyżowania i trasy przejazdu były zabezpieczane przez funkcjonariuszy w pełnym rynsztunku. Podczas ceremonii wręczono wyróżnienia najlepszym absolwentom, odbyła się defilada oraz przemówienie prezydenta.
Po części oficjalnej prezydent spotkał się z mieszkańcami, długo ściskał dłonie i rozmawiał z uczestnikami uroczystości, a następnie zwiedził szkołę i odjechał.
Prośba o identyfikację osób idących obok prezydenta na fotografii.

Źródła:
„Pierwszy po Gierku”, Kurek Mazurski, nr 14, 13.07.1996 r.
Halina Bielawska, „Promocja z Kwaśniewskim”, Kurek Mazurski, nr 33, 2.09.1998 r.

Królewiec w Afryce

Dom mieszkalny z gajem dębowym, [w tle] prześwitująca szkoła w Królewcu w Natalu. Wohnhaus mit Eichenhain, durchschimmernd die Schule zu Koenigsberg in Natal.

W 1868 roku Christian Procesky, misjonarz działający z ramienia Berlińskiego Towarzystwa Misyjnego, założył w Afryce Południowej stację misyjną, którą — na cześć stolicy Prus — nazwał Königsberg. Placówka ta znajdowała się u podnóża Gór Smoczych, niedaleko dzisiejszego miasta Newcastle, na terenie ówczesnej kolonii Natal (obecnie prowincja KwaZulu-Natal w Republice Południowej Afryki). Najważniejszą częścią misji była szkoła, w której uczyły się dzieci Zulusów. Program nauczania obejmował nie tylko podstawową edukację w zakresie czytania i pisania, lecz także kształcenie praktycznych umiejętności, takich jak rzemiosło oraz nowoczesne metody uprawy roli.
Widok tego miejsca — z budynkiem szkoły prześwitującym zza dębowego gaju — został utrwalony na pocztówkach wydawanych przez misję w celu dokumentowania jej działalności edukacyjnej i „cywilizacyjnej”.
Verlag v. Bäghn, N. Berl. ev. Missions-Gesellschaft, Berlin N. O. 43, Georgenkirchstrasse 70.

Pocztówka nie została nadana w Afryce, lecz w Królewcu w Prusach Wschodnich. Wysłano ją 3 września 1904 r. do Willego Hardera w Giżycku (Lötzen). Niedawno na eBayu został sprzedany — i niestety rozproszony — obszerny zbiór pocztówek adresowanych do tej osoby. 



piątek, 20 lutego 2026

Grupa rekrutów z 150. Pułku Piechoty (1. Warmińskiego)

Grupa rekrutów z 150. Pułku Piechoty (1. Warmińskiego) / 1. Ermländisches Infanterie-Regiment Nr. 150. W środku stoi podoficer w czapce z daszkiem, odznaczony Krzyżem Żelaznym II klasy. Obok niego znajduje się starszy szeregowy w okularach, również w czapce z daszkiem.
Na rewersie korespondencja z 9 listopada 1915 roku.
Fot.: S. Pfeifel, Allenstein.



Skarby z Olszyn i Stękin

 w. Wschodniopruskie znaleziska monet. W miejscowości Stękiny w powiecie olsztyńskim, podczas wykopów na głębokości od 12 do 15 centymetrów, znaleziono lniany woreczek z 67 dobrze zachowanymi monetami, które mogły zostać zakopane najwcześniej w 1686 roku. Dają one pouczający przegląd rodzajów pieniądza krążącego w Prusach do tamtego czasu. Na gliniane naczynie wypełnione 86 srebrnymi monetami natrafiono na głębokości ½ metra w Olszynach w powiecie szczycieńskim; są to bez wyjątku monety bite za panowania Fryderyka Wielkiego, które nie mogły zostać zakopane przed rokiem 1771. Znalezisko zostało nabyte przez muzeum w Szczytnie (Ortelsburger Museum).
Wilhelmsburger Zeitung : das Echo der Elbinsel : die Stimme deiner Heimat, nr  58, 10.03.1925, s. 5.

Niestety te i inne monety zgromadzone przed 1945 rokiem w zbiorach Muzeum Mazurskiego w Szczytnie, poza nielicznymi wyjątkami, się nie zachowały.
 

Koszykarze Gwardii

Szczytno, 1 Maja, ulica Odrodzenia. Koszykarze Gwardii z Wyższej Szkoły Oficerskiej im. gen. Franciszek Jóźwiak „Witolda”. Rok 1974.
Jakoś nie widać na ich twarzach entuzjazmu.

czwartek, 19 lutego 2026

Infanterie-Regiment „von Boyen“ (5. Ostpreußisches) Nr. 41

 Żołnierze Infanterie-Regiment "von Boyen" (5. Ostpreußisches) Nr. 41 / 41. Pułku Piechoty „von Boyen” (5. wschodniopruskiego) w Królewcu. 4. kompania, 4. oddział, 3. depozyt (Depot) rekrutów.
W 1915 roku oba zapasowe bataliony 41. pułku stacjonowały w Królewiec. Przed wojną batalion główny stacjonował w Tylża (I i II batalion) oraz w Kłajpeda (III batalion).
Obieg: Königsberg, 4.09.1915 r.