niedziela, 20 września 2026

Powszechny Dom Towarowy „Dukat”

Powszechny Dom Towarowy „Dukat”, nazywany potocznie „pedetem”, został otwarty w Olsztynie 30 stycznia 1965 roku. W uroczystości uczestniczył minister handlu wewnętrznego Mieczysław Lesz. Była to wówczas największa placówka handlowo-usługowa w regionie.
Budynek zaprojektowali w latach 1959–1962 Jerzy Sołtan i Zbigniew Ihnatowicz. Modernistyczny obiekt wyróżniał się szkieletową konstrukcją i dużymi przeszkleniami. W projektowaniu wnętrz uczestniczył m.in. Wojciech Fangor. W budynku mieściły się sklepy, biura oraz kawiarnia z barem mlecznym.
„Dukat”, położony w centrum Olsztyna, w pobliżu ratusza, szybko stał się popularnym miejscem. Po 1989 roku był kilkakrotnie modernizowany, a w latach 2010–2011 przeszedł gruntowny remont dostosowujący go do współczesnych standardów.


Rok 1971.

Giżycko - kino Fala

Giżyckie kino „Fala”. Jego początki sięgają lat 30. XX wieku.
Hasło propagandowe:
„W OGÓLNONARODOWYM DĄŻENIU DO ROZWOJU I DOBROBYTU RÓWNAJMY DO NAJLEPSZYCH!”
Zdjęcie przedstawia repertuar kina z 1967 roku lub nieco późniejszy. W programie znalazły się wówczas najnowsza polska komedia „Cała naprzód” oraz starszy, ale wciąż popularny film wojenny „Orzeł”.
„Orzeł” – 1959 rok, polski film wojenny w reżyserii Leonarda Buczkowskiego.
„Cała naprzód” – 1967 rok, polski film komediowy w reżyserii Stanisława Lenartowicza.

sobota, 19 września 2026

Max Willutzki Lyck

1 stycznia 1921 roku działalność rozpoczęła spółka jawna „Podlech i Willutzki” (hurtownia wyrobów tytoniowych, win i napojów spirytusowych) z siedzibą w Ełku. Jej wspólnikami byli Max Podlech i Max Willutzki, obaj zamieszkali w Ełku.

Olsztyn - 1971 rok

Olsztyna - sierpień 1971 roku. Fot. Władysław Hepke senior. Zdjęcie wykonano ze skrzyżowania al. Zwycięstwa (obecnie al. Piłsudskiego), ul. Pieniężnego oraz ul. 1 Maja, w kierunku placu Wolności. Po lewej stronie kadru widoczny jest charakterystyczny zaokrąglony narożnik budynku z dużym napisem „USŁUGI”. Po prawej stronie, na ślepym szczycie kamienicy, znajduje się duży mural przedstawiający plan miasta oraz hasło propagujące oszczędzanie na mieszkanie: „PRZEZ KSIĄŻECZKĘ DO WŁASNEGO MIESZKANIA”. W głębi ulicy widoczna jest sylwetka zamku w Olsztynie, z charakterystyczną wieżą, oraz  kamienice Starego Miasta.

wtorek, 15 września 2026

Giżycko - 130 gatunków win

Es ist zum Staunen 130 Sorten Rot- u. WeissWeine p. Fl. –,10 M. [Mark] werden jetzt hier spottbillig verkauf.
Niesamowita rzecz! 130 gatunków win czerwonych i białych za butelkę po 1-10 marki jest teraz sprzedawanych tutaj śmiesznie tanio!

Fotografia kartonikowa z atelier Oscar Gutzeit · LÖTZEN · Königsbergerstr. 7. Zdjęcie jest zapewne reklamą któregoś z giżyckich lokali z początku XX wieku. Szkoda, że zabrakło informacji, którego.

poniedziałek, 14 września 2026

Z historii kolei w Pasymiu

Gdy w latach 80. XIX wieku rozpoczęto prace nad doprowadzeniem linii kolejowej z Olsztyna do Szczytna, mieszkańcy Pasymia nie dostrzegali w tym szansy dla swojego miasta. Wręcz przeciwnie — zdecydowanie sprzeciwiali się poprowadzeniu linii w pobliżu Pasymia. Podobno obawiano się nawet, że drgania powodowane przez lokomotywy doprowadzą do zawalenia się domów, a ludzie zaczną wariować lub chorować. Podejrzewano również, że w lokomotywie siedzi diabeł, którego pod żadnym pozorem nie należy wpuszczać do Pasymia.
Miejscowi kupcy obawiali się ponadto, że po wybudowaniu połączenia kolejowego mieszkańcy miasta zaczną jeździć na zakupy do Olsztyna. Ostatecznie dworzec obsługujący Pasym zbudowano 3,5 km od centrum, na gruntach Dybowa. Początkowo planowano nadać mu nazwę tej wsi, jednak ostatecznie zdecydowano się na nazwę Pasym (niem. Passenheim), mimo że teren, na którym znajdowała się stacja, nie należał wówczas do miasta. Jednym z powodów takiej lokalizacji dworca była również odnoga Jeziora Kalwa.
Dworzec otwarto w 1883 roku, a mieszkańcy Pasymia szybko przyzwyczaili się do obecności kolei. W pobliżu oddalonej od miasta stacji powstało z czasem kilka budynków. Obok znajdował się tartak A. Wegnera. W 1930 roku szczycieński przedsiębiorca Willy Grzella otworzył w pobliżu fabrykę cegieł wapienno-piaskowych, która działa do dziś.
Od 1901 roku restaurację na dworcu dzierżawił Schweinsberg z Olsztyna. Przed I wojną światową prowadził ją Arthur Scharffenorth.
Początkowo gości przyjeżdżających do miasta dowożono hotelową bryczką z restauracji „Deutsches Haus” lub dyliżansem pocztowym. Z czasem te skromne środki transportu przestały wystarczać. W latach W latach 30. XX wieku, zimą, osoby przyjeżdżające pociągiem do Pasymia dowożono autobusami, zwłaszcza do leżących na drugim końcu Jeziora Kalwa Rudzisk. Miasto posiadało dwa autobusy, które kursowały wahadłowo. Natomiast w sezonie letnim między Rudziskami, Pasymiem i stacją kolejową kursowały dwie łodzie motorowe.


Bahnhof Passenheim ▫ Ostpr. Bahnwirt: A. Scharffenorth.
Verlag: W. Harich, Passenheim. 

niedziela, 13 września 2026

Volksgarten Heilsberg Ostpr.

Volksgarten powstał na zachodnich obrzeżach Lidzbarka Warmińskiego na początku XX wieku. Był to kompleks rekreacyjno-rozrywkowy, na który składał się budynek restauracyjny z dużą salą widowiskową oraz przylegający do niego letni ogród położony nad rzeką Łyną. W ogrodzie znajdowała się m.in. zadaszona scena przeznaczona do tańca.
Kompleks służył mieszkańcom jako miejsce spotkań, zabaw oraz działalności lokalnych stowarzyszeń. Szczególną popularnością cieszył się w okresie letnim. Mieszkańcy Lidzbarka przychodzili tu m.in. na piwo warzone w miejscowym browarze St. Georg.
Budynek przetrwał działania wojenne i w 1950 roku został zaadaptowany na Powiatowy Dom Kultury. W 1968 roku spłonął.



Volksgarten Heilsberg Ostpr.

Kupię elementy zastawy stołowej: talerze, sosjerki, półmiski, widelce, łyżki itp. z nazwami przedwojennych lokali z Prus Wschodnich.
Interesują mnie również tego rodzaju powojenne przedmioty pochodzące z obszaru obecnego województwa warmińsko-mazurskiego.
Kontakt: witek15177@gmail.com lub przez Facebooka – Witold Olbryś.