Szczytno, ulica Polska - rok 1970

PIĘKNA NASZA POLSKA.... 26.IX.70
Któż z nas nie bolał nad losami Juranda ze Spychowa i jego córki Danuśki – bohaterów sienkiewiczowskich "Krzyżaków"? Więzieni w wieży szczycieńskiego zamku, utrwalili nam na stałe nazwę tego miasta. Szczytno, woj. olsztyńskie, liczące sobie kilkaset lat, w 1616 roku otrzymało prawa miejskie. W początkach tego wieku mieszkały tu tylko 4 osoby nie znające języka polskiego, a w spisach figurują niemal same polskie nazwiska. Od połowy XIX wieku Szczytno było jednym z najważniejszych centrów polskiego ruchu społeczno-narodowego na Mazurach. Długie lata wydawano tu prasę w polskim języku: "Mazur", "Mazurski Przyjaciel Ludu" i "Gazeta Ludowa" przeniesiona na początku XX wieku z Ełku. W czasie ostatnich działań wojennych miasto zostało zniszczone niemal w 50%. Dziś nie ma tu już śladów zniszczeń, wybudowano wiele nowych domów, powstały nowe obiekty przemysłowe. Szczytno liczy obecnie około 15 tys. mieszkańców. /BR/
Na zdjęciu: fragment ul. Polskiej w Szczytnie. W głębi z lewej strony widać wieżę Juranda.
232712/8 C WAF CAF - Moroz

Iliada

O „Iliadzie” Homera jest ostatnio, za sprawą pewnego filmu, bardzo głośno, a samo dzieło stało się do pewnego stopnia modne. W związku z tym pochwalę się, jaki tom trafił dziś do moich zbiorów.
Jest to IV część opracowania dzieła Homera – „Homers Ilias. Für den Schulgebrauch erklärt von J. La Roche” („Iliada Homera objaśniona do użytku szkolnego przez J. La Roche’a”).
Autorem opracowania był Joseph La Roche (1826–1903), ceniony austriacki filolog klasyczny oraz dyrektor C.K. Gimnazjum Państwowego w Linzu.
Tekst „Iliady” został wydrukowany w klasycznej grece, natomiast u dołu stron zamieszczono szczegółowy aparat krytyczny oraz komentarze językowe i historyczne w języku niemieckim.
Wydanie: Lipsk, nakładem B. G. Teubnera, 1878 r.
Książka jest szczególnie interesująca ze względu na znajdujące się w niej pieczęcie biblioteczne: 

1. Pieczęć Gimnazjum w Olsztynie (Gymnasial-Bücherei Allenstein)

2. Pieczęć Gimnazjum Królewskiego w Królewcu (Bibliothek des Kön. Wilhelms-Gymnasiums zu Königsberg i/Pr.)

Poszukuję książek z pieczęciami bibliotecznymi i prywatnymi pochodzącymi z terenu dawnego powiatu szczycieńskiego, a także z innych miejscowości dawnych Prus Wschodnich.

Bartoszyce - szkoła

ŚLUBUJEMY TOBIE, OJCZYZNO WALCZYĆ W PIERWSZYM SZEREGU O ROZWÓJ NAUKI I WZROST KULTURY NARODOWEJ

Na plakacie: WIELKI STALIN

Pamiątka z kl. Ia w Bartoszycach, dn. 23 VI 53.

Wycieczka do Janowa

Położone nad rzeką Saską Jednorożec już pod koniec XIX wieku był miejscowością wycieczkową dla mieszkańców Szczytna. W trakcie wojny został zniszczony, jak widać na tych fotografiach, jednak nadal przyciągał mieszkańców położonego nieopodal miasta.

Powrót na front zachodni

Żołnierz o imieniu Kurt, służący w 272. Pułku Artylerii Polowej (Feldartillerie-Regiment 272), 13 września 1918 roku pisał z Wystruci (Insterburga) do swojej kuzynki. Pocztówkę wysłał dzień później w Olsztynie, o czym świadczy stempel pocztowy Allenstein z 14 września 1918 roku. Kurt służył w 2. baterii (2. Batterie) pułku.

272. Pułk Artylerii Polowej (Feldartillerie-Regiment Nr. 272) był jednostką artylerii polowej armii Cesarstwa Niemieckiego, związaną z 213. Dywizją Piechoty (213. Infanterie-Division). Dywizja została sformowana 8 września 1916 roku i od początku działała na froncie zachodnim. W toku wojny 272. Pułk Artylerii Polowej wchodził w skład jej artylerii i wspierał działania jednostek dywizji.

W końcu 1916 roku 213. Dywizja została skierowana na front zachodni. Początkowo walczyła nad Sommą, a następnie na odcinku nad Aisną. W 1917 roku jej działania obejmowały między innymi walki nad Aisną i w Szampanii, następnie w rejonie Reims, a od końca czerwca także pod Verdun. W okresie walk pod Verdun artyleria dywizji wspierała działania własnej piechoty w ciężkich walkach pozycyjnych. Pod koniec sierpnia 1917 roku dywizja powróciła w rejon Reims.

W 1918 roku 272. Pułk Artylerii Polowej nadal pozostawał na froncie zachodnim wraz z 213. Dywizją. Do września dywizja prowadziła działania pozycyjne w rejonie Reims. Od 26 września 1918 roku uczestniczyła w ciężkich walkach obronnych podczas niemieckich działań określanych jako bitwa obronna w Szampanii i nad Mozą, stanowiących część końcowej fazy walk na froncie zachodnim. W październiku 1918 roku dywizja walczyła między innymi przed niemieckimi pozycjami Hunding-Front i Brunhild-Front, a następnie kontynuowała działania odwrotowe.

Po zawieszeniu broni 11 listopada 1918 roku 213. Dywizja rozpoczęła wycofywanie z okupowanych terenów Francji i marsz w kierunku Niemiec. W styczniu 1919 roku została rozwiązana. Wraz z jej demobilizacją zakończyła się również działalność związanych z nią jednostek, w tym 272. Pułku Artylerii Polowej.

Pocztówka wysłana przez Kurta jest więc ciekawym świadectwem końcowego okresu I wojny światowej. Kurt w korespondencji pisze, że jest znowu w drodze powrotnej. Wysyłając więc tę pocztówkę do kuzynki, był w drodze na front zachodni.

Insterburg - stary zamek

Pamiątka z wycieczki do Olsztyna w 1959 r.

Wycieczka dzieci ze Szkoły Podstawowej w Jedwabnie do Olsztyna.

Dzieci tut. szkoły w liczbie 22 uczniów z wychowawczynią ob. Świderską Janiną wyjeżdżają na trzydniową wycieczkę do Olsztyna (w ramach wczasów miejskich dla dzieci wiejskich).

W okresie pobytu tych trzech dni w stolicy Warmii i Mazur miały one moc przeżyć, ciekawych wrażeń i dużo wiadomości. Zwiedzały zamek, oglądały pomnik Kopernika - muzeum mazurskie. Uczestnicy wycieczki chodzili do kina i do teatru lalek na sztukę „Krawczyk Witeź”.

Uczniowie tut. szkoły dali występ złożony z tańców, śpiewu i recytacji. Najbardziej podziwiany był Stasio Borowiecki za swój niezwykły utalentowany głos.

Dzieci ze smutkiem opuszczały Olsztyn, w którym tak miłe i przyjemnie spędziły czas.

Źródło: Kronika Szkoły Podstawowej w Jedwabnie. Gr. Jedwabno, pow. Szczytno, woj. olsztyńskie. Założona przez ob. Karola Stankiewicza. Zbiorcza Szkoła Gminna w Jedwabnie.

Pozdrowienia z Orzysza

 

Pozdrowienia z Orzysza.

Syberia – 10 min.

O, jakże błogo na duszu się robi

Temu, kto ostatnią wartę pełni.

Verlag Otto Schulz, Arys. 1913.

Lyck, 5.07.1914 r.

Karta żołnierska! Prywatna sprawa odbiorcy!

Pan (Garniß?) Thoms, 5. Komp. Gren. Rgt. № 3 Königsberg i. Pr. – 5. Kompania, 3. Pułk Grenadierów, Królewiec, obecnie w Rostkach. Poczta: Kocioł (powiat piski).

Ełk, 4 lipca 1914 r. Moi Drodzy!

Dotarliśmy tu cało i zdrowo. W naszym nowym mieszkaniu jest w porządku, choć obecnie wciąż bardzo gorąco. W Ełku było całkiem ładnie, ale człowiek cieszy się jednak, gdy wraca do M. Raz jeszcze serdecznie dziękujemy za gościnę i piękny dzień, który u Was spędziliśmy. Mamy nadzieję, że niedługo nas odwiedzicie.

Najserdeczniejsze pozdrowienia, Emil.