Blokhauz w okolicach Spychowa

Podoficer Hermann Simon z 3. kompani 44. Batalionu Fortecznego (Armierungsbataillon).
28.05.15 r.
Obecnie stacjonuje w: Spychowie (niem. Puppen), powiat Szczytno, Prusy Wschodnie.

Moja kochana Johanno, wczoraj zostałem zaszczepiony dwa razy – raz na cholerę i raz na ospę. Oba szczepienia przeszły dobrze. Otrzymałem również bardzo dobrą kwaterę, mianowicie duży, czysty pokój z porządnym łóżkiem, tylko dla siebie. Całkiem czyste łóżko. Niestety w najbliższych dniach znów będę musiał ruszać dalej, bo wyruszamy w pole. Instalacje elektryczne zostały wyłączone, ponieważ nie ma już takiej potrzeby. Moje kapcie zostawiłem w pociągu, bo wieczorami lubię zdejmować buty, więc proszę, podeślij mi jakieś, ale najtańsze i najlżejsze, jakie są. Mój powyższy adres pozostaje na razie aktualny. Serdeczne pozdrowienia i buziaki, także dla dzieci. Twój Hermann.

Zdjęcie ze zbiorów M. Rawskiego. 

Bursztyn w Spychowie

Termin ogłoszony w gazecie Öffentlicher Anzeiger nr 39, dotyczący dzierżawy pożytków z wydobycia bursztynu w Królewskich Rewirach Leśnych Spychowo i Korpele, został na wniosek oferentów – ze względu na święta żydowskie – przesunięty ze środy 19-go na poniedziałek 31-go bieżącego miesiąca, w godzinach od 10:00 rano do 13:00 po południu. Rozstrzygnięcie przetargu odbędzie się w lokalu właściciela gospody, pana Sakowskiego w Szczytnie, o czym niniejszym informuje się opinię publiczną.
Spychowo, dnia 1 października 1853 r. Nadleśniczy.

Richard Klebs

Do Guillerma Beyera z Tolosy (La Plata, Argentyna) w 1893 roku ze Szczytna pisał dyrektor muzeum bursztynu, dr Richard Klebs z Królewca.

Richard Klebs był niemieckim geologiem i kolekcjonerem bursztynu, związanym z Krajową Służbą Geologiczną. Równolegle współpracował z firmą Stantien & Becker, zajmującą się przemysłowym wydobyciem bursztynu na Sambii. Dzięki jego inicjatywie wszystkie naukowo cenne okazy trafiały do utworzonego przez niego muzeum pozostającego własnością firmy. Klebs nie tylko współtworzył tę kolekcję, ale także ją systematycznie opracowywał i katalogował — w 1889 roku ukazał się katalog obejmujący około 26 000 eksponatów. Dbał o to, by zbiór miał charakter naukowy — szczególną uwagę poświęcał okazom z inkluzjami organicznymi oraz zabytkom archeologicznym. Przyczynił się również do popularyzacji kolekcji, uczestnicząc w organizacji wystaw bursztynu w kraju i za granicą, co nadało jej międzynarodowe znaczenie.

W 1902 roku został zaproszony przez cara Mikołaja II jako doradca przy pracach nad Bursztynową Komnatą. W ostatnich trzech dekadach życia pełnił funkcję kustosza zbiorów bursztynu w Muzeum Prowincjonalnym w Królewcu.

Zgromadził jedną z najważniejszych kolekcji bursztynu, liczącą około 27 000 okazów, głównie z inkluzjami organicznymi o dużej wartości naukowej. Znaczna część zbioru uległa zniszczeniu w czasie II wojny światowej, a zachowane fragmenty znajdują się obecnie w Instytucie i Muzeum Geologii i Paleontologii Uniwersytetu w Getyndze.

... Koenigsberg Pr., Schönerstr. 7

Kolekcję 60 sztuk inkluzji owadów w bursztynie o wartości nabywczej 30 marek, chciałbym wymienić na argentyńskie znaczki jubileuszowe oraz emisję z 1892 roku. Także kolekcję 10 sztuk odmian barwnych bursztynu o wartości 20 marek [wymienię] na to samo: 4 zestawy znaczków jubileuszowych po 5 pesos (18 marek), 4 zestawy z emisji 1892. [Wartości:] 1/2–50 = 4,80; 1–5 pesos = 24 marki. Za pozostałą kwotę inne argentyńskie znaczki i całostki pocztowe.

Dr R. Klebs – dyrektor muzeum.

Giżycko - kanał z mostem kolejowym

W tle widoczny jest obrotowy most kolejowy. Po prawej wlot do basenu Inspekcji Budownictwa Wodnego. Pocztówka sprzed 1914 roku. 
Loetzen, Opr. Kanal mit Eisenbahnbrücke.
Mosella-Verlag G.m.b.H. Trier.

Garnison Kompagnie Ersatz-Bataillon Landwehr-Infanterie-Regiment Nr. 18

Kapral Carl Schulz, Oddział Garnizonowy Batalionu Zapasowego 18. Pułku Piechoty Landwehry (Garnison Kompagnie Ersatz-Bataillon Landwehr-Infanterie-Regiment Nr. 18), Giżycko, Prusy Wschodnie pisze do Reinholda Schulza (Schwerin w Meklemburgii), który przebywał po ciezkim zranieniu w lazarecie. Obieg: Lotzen 28.101915 r.

18. Pułk Piechoty Landwehry (Landwehr-Infanterie-Regiment Nr. 18) został sformowany przy mobilizacji w sierpniu 1914 roku, a jego pododdziały pochodziły z następujących miast: Ostródy (sztab oraz I batalion), Iławy (II batalion) i Olsztyna (III batalion) oraz w  Giżycku (IV batalion). Batalion Zapasowy tego pułku (Ersatz-Bataillon L.I.R. 18) został sformowany 2 sierpnia 1914 roku w Ostródzie. W 1915 roku batalion ten został przeniesiony do Giżycka (Lötzen), gdzie kwaterował w nowo wybudowanych koszarach piechoty przy Angerburgerstraße (dzisiejsza ul. 1 Maja). W tym samym kompleksie koszarowym stacjonował również IV batalion 18. Pułku Piechoty Landwehry.

Zdjęcie z lampą błyskową z 24 października 1915 r. To było u nas w kancelarii, teraz jestem podoficerem pisarzem i rachmistrzem. To ja, jak widać na początku mojej służby... Wszystkim powodzi się tu bardzo dobrze.

Po lewej stronie fotografii stoi podoficer – jednocześnie autor korespondencji

Mój drogi, dzielny przyjacielu Reinholdzie!

Po tym, jak długo nie miałem od Ciebie żadnych wieści, a kartka, podobnie jak karta bożonarodzeniowa z 1914 roku, wróciła do mnie, względnie ostatnia pozostała bez odpowiedzi – 25-go, czyli w dniu szturmu na ..., otrzymałem od Twojej żony straszną wiadomość, że jesteś ciężko ranny. Chociaż w pierwszej chwili bardzo się przeraziłem, to później jednak ucieszyłem się, że przynajmniej pozostałeś przy życiu. Zawsze uważałem Cię za niezniszczalnego, mam jednak nadzieję, że wszystko ułoży się lepiej, niż się teraz sądzi. [...] Tak często opowiadałem kolegom, przyjaciołom i znajomym o moim dzielnym, wiernym i najlepszym towarzyszu broni, Reinholdzie, i cieszę się na nasze ponowne spotkanie. Pozdrowienia dla Twojej żony i syna.

Obóz milicyjny nad jeziorem Wałpusz

Zlokalizowany nad jeziorem Jezioro Wałpusz obóz (ośrodek) Wyższej Szkoły Oficerskiej im. gen. Franciszka Jóźwiaka „Witolda” w Szczytno. Rok 1986.
Na zdjęciach, w środku, generał Józef Beim, ówczesny Komendant Główny Milicji Obywatelskiej, który w Szczytnie, w SOMO, studiował w latach 1956–1957. Po jego prawej stronie generał Stanisław Biczysko, komendant WSO w Szczytnie. Po lewej stronie major Wiesław Wasiak (przed przejściem na emeryturę był zastępcą komendanta wojewódzkiego w Częstochowie). Z tyłu, po prawej, Waldemar Karwacki (na obozie był dowódcą 13. kompani, późnij prowadził szkolenie ogniowe w WSPol.; pod koniec służby został zastępcą komendanta powiatowego w Świdniku), obok niego, w okularach, major Kozłowski. Dalej major Ryszard Szczepanek.

W 1986 roku obóz odwiedziła Maryla Rodowicz, która w tym czasie przebywała po drugiej stronie jeziora z Władysławem Komarem i Krzysztofem Materną.

Żołnierze 22. Pułku Piechoty w Paryżu.

Żołnierze 22. Pułku Piechoty (Infanterie-Regiment 22) z Gołdapi w Paryżu.

Feldartillerie Ersatz Abteilung Nr. 1

1. Zapasowy Oddział Artylerii Polowej (Feldartillerie-Ersatz-Abteilung Nr. 1) został utworzony 02.08.1914 r. Stanowił załogę twierdzy Królewiec oraz przygotowywał uzupełnienia dla 1. Pułku Artylerii Polowej.
Obieg: Königsberg, 1.05.1915 r.

Świąteczne życzenia ze Szczytna

Fröhliche Ostern / Wesołych Świąt Wielkanocnych życzy Wam z całego serca Wasz brat Paul.
Do Pana asystenta stacji M. Döhlera w Riesie, Królestwo Saksonii.
Obieg: Ortelsburg 5.04.1901 r.
Ze zbiorów M. Rawskiego. 

Wielkanocny zając z Piławy

Gdy na Wielkanoc spadnie śnieg, można ulepić zająca. Piława, rok 1940.

P.S. Tego dziarskiego zająca wielkanocnego podarowałem kompanii na święta wielkanocne – był bardzo tani i bardzo ładny, wszyscy żołnierze mieli z niego radość.

Piława, dnia 19.04.40

Walter

M. G. Halbfeldt(?)

Wielbark - dworzec ze zniszczoną wieżą ciśnień

Wielbark w czasie wojny. Dworzec ze zniszczoną wieżą ciśnień.

Willenberg zur Kriegszeit. Bahnhof mit zerstörtem Wasserturm.

Verlag von Karl Mucke, Willenberg.

Nadawca Pionier Adolf Stein 103. Kompania Eksploatacji Kolei, Urząd Maszynowy (Eisenbahn - Betriebs - Komp. 103 Maschinenamt) obecnie Wielbark (Prusy Wschodnie).

Adresat:

Pan Gustav Stutte(?) ... Kreuztal koło Siegen w Westfalii.

5 września 1915

Wczoraj, po moim powrocie do Hanau(?), z wdzięcznością otrzymałem Twoją kartkę. Znajduję się teraz tutaj na Wschodzie i jeżdżę jako palacz na lokomotywie. Nasza trasa prowadzi z  Wielbarka do Ostrołęki. W każdym razie wkrótce będziemy posuwać się dalej naprzód, ponieważ ta trasa została rozbudowana jako linia normalnotorowa, a z nią kolej polowa nie może przecież konkurować. Pozdrów ode mnie swoich rodziców i naszych kolegów. Najlepsze pozdrowienia.

Adolf Stein

List z RAD-u K.1/16

List z RAD-u informujący o chorobie (anginie) syna. Został nadany w miejscowości Sterławki Wielkie (Groß Stürlack). Sam obóz znajdował się jednak w obecnie nieistniejącej miejscowości Salpik Dolny (Nieder Salpkeim). Przy budowie tamy na jeziorze Guber pracowały tu różne oddziały RAD-u, między innymi 1/13. W trakcie wojny w miejscu obozu utworzono ośrodek wypoczynkowy dla żołnierzy, nazywany Klein-Berlin.

Służba Pracy Rzeszy, Dowódca Oddziału K1./16. Sygnatura: Gd.5a Hg./Ch.

Salpik Dolny, dnia 1 marca 1942 r.

Do Pana Höltje w Hamburgu La II, Harnachsweg 6.

Dotyczy: Choroby Pańskiego syna. Oddział informuje Pana, że Pana syn Günther został wczoraj przyjęty do Szpitala Rezerwowego (Lazaretu) 161 w Giżycku (Lötzen) z powodu anginy.Nie ma powodu do poważnych obaw.

Dowódca Oddziału

(podpis)

Oberstfeldmeister.

Dwaj podoficerowie 2. Pułku Piechoty z Olsztyna

Dwaj podoficerowie 2. Pułku Piechoty (2. (Preußisches) Infanterie-Regiment) z Olsztyna, ok. 1934 r.
Foto-Optik Biermann, Allenstein.
G. Goerigk – Fleischerei (rzeźnik). Gustaw Goerigk miał w Olsztynie sklep przy Langgasse 14 (dzisiejsza ul. Warmińska).

1. Pułk Piechoty

1. (pruski) Pułk Piechoty powstał głównie na bazie pułków strzeleckich Reichswehry nr 1 i 2 oraz pułków piechoty Reichswehry nr 5 i 9. Stacjonował głównie w Królewcu.
Został podporządkowany 1. Dywizji Reichswehry, a taktycznie podlegał dowódcy piechoty I (Infanterieführer I).
W 1934 roku, w ramach rozbudowy Reichswehry, pułk został podzielony na Pułk Piechoty Königsberg i Pułk Piechoty Gumbinnen. Dotychczasowy III batalion oraz batalion szkolny zostały włączone do pułku w Gumbinnen, a w Królewcu utworzono nowy III batalion. Pułk podlegał wówczas dowódcy artylerii I.
15 października 1935 roku, w trakcie odtajnienia jednostek, pułk przemianowano na Pułk Piechoty nr 1. II batalion przekazano do pułku piechoty nr 43, a w jego miejsce utworzono nowy batalion z oddziałów policji krajowej w Królewcu. Od tego momentu cały pułk stacjonował w Królewcu i podlegał 1. Dywizji Piechoty.
W 1935 roku III batalion dziedziczył tradycje Pułku Piechoty nr 43, natomiast 13. i 14. kompania – Pułku Grenadierów nr 1.
Na początku wojny pułk składał się z trzech batalionów oraz kompanii dział piechoty i kompanii przeciwpancernej. W kampanii polskiej dotarł do Warszawy. W kampanii na Zachodzie, w ramach Grupy Armii B, przeszedł przez Belgię do rzeki Sommy, a następnie nad Loarę. Po zawieszeniu broni pułk pełnił służbę ochrony wybrzeża nad Atlantykiem. W tym czasie III batalion został przekazany do formowania 121. Dywizji Piechoty.
We wrześniu 1940 roku pułk powrócił do swoich garnizonów i wziął udział w ataku na Związek Radziecki. Z Prus Wschodnich przeszedł przez Rygę i górny bieg Narwy aż na przedmieścia Leningradu. Pozostał tam do maja 1942 roku, kiedy przeniesiono go na front nad Wołchowem.
13 maja 1942 roku, z powodu dużych strat, rozwiązano III batalion (ponownie utworzony dopiero w listopadzie 1944 roku). 15 października 1942 roku pułk przemianowano na Pułk Grenadierów nr 1. Od stycznia 1943 roku działał na południe od jeziora Ładoga.
Uzupełnienia dla pułku zapewniał batalion zapasowy piechoty nr 1.
W 1937 roku pułkiem dowodził generał major Eugen Ott.

Na podstawie: Lexikon der Wehrmacht.

20 kwiecień 1937 r. 

Foto - Pohle , Königsberg (Pr.).  Gr. Schlossteichstr. 11.

Kwiecień 1937 r. 

Kwiecień 1937 r. 

Kwiecień 1937 r. 

Czerwiec 1937 r. 

Widok na Jezioro Domowe Małe

Szczytno (Ortelsburg) – widok na Jezioro Domowe Małe.

Adresat: Rodzina Franz Drulu, Borghorst / Westfalia.

Szczytno, dnia 14.06.32
Moi Kochani!
Dzisiaj byłem w Szczytnie (Ortelsburg), a od godziny 12:00 jestem w Nidzicy (Neidenburg). Poza tym wszystko w porządku. Serdeczne pozdrowienia przesyła Wasz kochany ojciec.

Obieg: Niedenburg 14.06.1932 r. 

Pocztówka ze zbiorów M. Rawskiego.

Verlag u. Copyright by Bruno Koch, Kunsthandlung, Ortelsburg.

Infanterie-Regiment Freiherr Hiller von Gaertringen (4. Posensches) Nr. 59

Młodzi żołnierze 2. kompanii II batalionu 59. Pułku Piechoty (Infanterie-Regiment Freiherr Hiller von Gaertringen (4. Posensches) Nr. 59), Iława (Deutsch Eylau), Prusy Wschodnie. Fotografia została wykonana w maju 1913 roku. W środku siedzi podoficer w jasnoszarym płaszczu.

Pułk (sztab oraz I i II batalion) stacjonował w Iławie, natomiast III batalion w Działdowie. Brał udział m.in. w bitwie pod Waplewem, która odbyła się 28 sierpnia 1914 roku i była częścią bitwy pod Tannenbergiem.

Jako muszkieter M. Rau, 2. Kompania, 59. Pułk Piechoty.

Iława (Deutsch Eylau), Prusy Zachodnie.

Do: Pan E. Kahle, adres - Thiele, mistrz stolarski Steinhude koło Hanoweru.

Drogi Frycu! Otrzymałem Twoją kartkę, za którą serdecznie Ci dziękuję, ale nie wolno Ci już do mnie pisać na ten adres. W każdym razie tę kartkę musiałeś napisać po pijanemu. U mnie poza tym wszystko w porządku, mam nadzieję, że u Ciebie również. Od 14 maja do 4 czerwca będziemy na poligonie w Orzyszu. Przesyłam najlepsze pozdrowienia, Twój przyjaciel Willi.

Wróciliśmy dzisiaj z grupy, inni zostają jeszcze 8 dni.

Obieg: Deutsch Eylau 9.05.1913 r. 

Naramiennik 59. Pułku Piechoty.

Nieśmiertelnik Hermanna Kaminskiego z Lötzen / Giżycka.

Ers. Batl. J. R. 59, Deutsch Eylau.

Naramiennik żołnierza 16 Pułku Artylerii Polowej

Naramiennik żołnierza 16 Pułku Artylerii Polowej z Królewca  (1. Ostpreußisches Feldartillerie-Regiment Nr. 16).

Grenadier-Regiment Kronprinz (1. Ostpreußisches) Nr. 1

Grenadier-Regiment Kronprinz (1. Ostpreußisches) Nr. 1 / Pułk Grenadierów „Następcy Tronu” (1. Wschodniopruski) nr 1. Pocztówka upamiętniająca datę żałożenia pułku - 20.12.1655 r.

Lith. u. Verlag v. Hugo Werner, Steglitz-Berlin.

Obieg: Königsberg, 25.10.1913 r.

Nieśmiertelnik - Nachrichten-Ersatz-Abteilung 1

Nieśmiertelnik żołnierza 1. kompanii 1. Oddziału Zapasowego Wojsk Łączności (Nachrichten-Ersatz-Abteilung 1).

Oddział został utworzony 8 sierpnia 1939 roku w Królewcu. Sformowano go wraz z zapasowym plutonem psów i początkowo podporządkowano 151. Dywizji, a od 11 grudnia 1939 roku – 141. Dywizji. 1 października 1940 roku oddział przeniesiono do Kutnej Hory, natomiast 2 sierpnia 1941 roku ponownie do Królewca. Od 29 maja 1942 roku podlegał dowódcy wojsk łączności. 15 września 1942 roku oddział został podzielony – poprzez włączenie Oddziału Zapasowego Wojsk Łączności 11 – na Oddział Zapasowy Wojsk Łączności 1 oraz Oddział Szkoleniowy Wojsk Łączności 1. W lutym 1945 roku oddział rozwiązano w Królewcu.
Na podstawie: Lexikon der Wehrmacht.

Ersatz Jäger-Rekruten-Depot

2 sierpnia 1914 roku dowodzony przez kapitana H. Wiellina 1. (Wschodniopruski) Rezerwowy Batalion Strzelców przeniósł się ze Szczytna do Olsztyna, do koszar 150. Pułku Piechoty, gdzie został ostatecznie sformowany. W jego skład weszły cztery kompanie.

W lutym 1915 roku batalionowi przydzielono 1. kompanię karabinów maszynowych, która początkowo była wyposażona w zmodyfikowane rosyjskie karabiny. 11 listopada batalion powrócił do Szczytna. W październiku 1916 roku utworzono 2. kompanię karabinów maszynowych, a w 1918 roku – pluton wyposażony w lekkie moździerze i granatniki.

Od początku wojny do 28 maja 1915 roku batalion, będąc w składzie I Korpusu Rezerwowego dowodzonego przez generała Bellowa, wziął udział w bitwach pod Gąbinem, Tannenbergiem, nad jeziorami mazurskimi oraz w walkach na Litwie i w Kurlandii.

W trakcie wojny w koszarach 150. Pułku Piechoty funkcjonował zapasowy ośrodek szkoleniowo-uzupełniający 1. (wschodniopruskiego) Rezerwowego Batalionu Strzelców (Ersatz Jäger-Rekruten-Depot).

 Obieg: Allenstein 23.07.1915.

Obieg: Allenstein 2.12.1915.

3. Ostpreußisches Landwehr-Regiment Nr. 4

Żołnierze Ersatz 3. Ostpreußisches Landwehr-Regiment Nr. 4. Zdjęcie wykonano w Juditten. W środku podoficer odznaczony Żelaznym Krzyżem.

Obieg: Königsberg, 30.04.1916 r.

Paul Schweppe(?) pisze prawdopodobnie do żony Marthy do Berlina. Informuje, że otrzymał jej list, pyta o znaczki oraz wspomina, że skończył mu się boczek. Komentuje też fotografię, twierdząc, że jest nieudana.

 

Reserve-Infanterie-Regiment Nr. 59

Żołnierze z zapasowego batalionu Rezerwowego Pułku Piechoty nr 59 (Ersatz-Bataillon, Reserve-Infanterie-Regiment Nr. 59).
Na początku 1914 roku  Pułku Piechoty nr 59 wchodził w skład XX Korpusu i stacjonował w Iławie (I i II batalion) oraz w Działdowie (III batalion). 
Rezerwowy Pułk Piechoty nr 59 został utworzony po mobilizacji w sierpniu 1914 roku i stacjonował w Królewcu. Wchodził w skład tzw. Głównej Rezerwy Twierdzy Królewiec. Służył jako załoga obronna miasta oraz zaplecze szkoleniowe dla frontu wschodniego.
Obieg: Królewiec, 8.02.1915 r.

Atelier Germania (Inh. Paul Rdschun) Königsberg i. Pr. Vorder Roßgarten 43-44.