Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Neuwiesen. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Neuwiesen. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 20 lipca 2025

21 lipca 1708 roku lokowano Spaliny Wielkie

Spaliny Wielkie lokowane zostały 21 lipca 1708 roku. Lokatorem był Marcin Bartsch, który wraz z osadnikami otrzymał tu do zasiedlenia 20 włók. W 1718 roku było tu 20 chłopów szkatułowych. W 2 połowie XVIII wieku sytuacja gospodarcza była zła. Obok rolnictwa mieszkańcy wsi zajmowali się wytwarzaniem popiołu oraz tkaniem płótna. W 1787 roku wieś nabyła w Spychowskich Lasach, w miejscu o nazwie Quiatkowo, ponad 4 włóki a w 1811 roku jeszcze dodatkowo 3 włóki. Grunty te miały pokryć zapotrzebowanie na pastwiska. W 1835 roku na 96 włokach 5 morgach gospodarowało tu 20 chłopw szkatułowych, 7 chałupników oraz sołtys Saschinski. Szkoła w Spalinach Wielkich już przed 1730 rokiem. W 1920 roku wybudowano nowy budynek szkolny. We wsi znajdował się posterunek graniczny. Podczas powstania styczniowego mieszkańcy wsi uczestniczyli w przemycie broni do do Królestwa Polskiego. W latach 60 XIX wieku właścicielem gospody w Spalinach był Eduard Wilimzig. W latach międzywojennych gospodę prowadził Robert Reiher.
Podczas I wojny światowej Rosjanie pojawiali się w Spalinach Wielkich kilkukrotnie. Jeszcze 2 sierpnia 1914 roku został tu niemal w całości zniszczony patrol niemieckiej kawalerii. Potyczkę przeżył dowódca patrolu porucznik La Piére. Ciężko ranny zdołał uciec przez łąki na swoim koniu. Zatrzymał się przed szkołą w Kwiatuszkach Wielkich, gdzie udzielono mu pomocy. Oficer ten przeżył wojnę i przyjechał nawet później odwiedzić Spaliny Wielkie i Kwiatuszki Wielkie. Pamiątką po tym wydarzeniu jest kwatera wojenna na znajdującym się nieopodal wsi cmentarzu ewangelickim. Pochowano w niej 3 żołnierzy armii niemieckiej z Drag. Regt. 10, wchodzącego w skład XX Korpusu Armijnego. Obok pochowano nieustaloną liczbę żołniezy rosyjskich. 
Rosjanie spalili tu 49 budynków mieszkalnych i 84 gospodarczych. Zniszczeniu uległa między innymi szkoła, kuźnia i urząd celny. Wieś została odbudowana jeszcze w trakcie wojny. 
16 lipca 1938 roku dotychczasową nazwę wsi Gross Spalienen zmieniono na Neuwiesen. 
W 1927 roku założono spółdzielnię melioracyjną, dzięki działalności której udało się osuszyć spory obszar gruntów ornych i łąk. W 1939 roku było tu 48 gospodarstw i 324 mieszkańców. W styczniu 1945 roku żołnierze Armi Czerwonej zastrzelili 2 mieszkańców a 3 deportowali. W trakcie ucieczki zginąć miało a 18 osób. 19 mieszkańców wsi poległo służąc w Wehrmachcie. 

Przedwojenna gospoda Roberta Reihera

Kwatera wojenna na cmentarzu ewangelickim.