wtorek, 18 sierpnia 2026

Otto Engelbrecht i jego browar w Bartoszycach

Johann Otto Engelbrecht urodził się w 1843 r. i zmarł w 1916 r. W Bartoszycach prowadził browar oraz fabrykę wód mineralnych. Już w marcu 1870 r. reklamował sprzedaż piwa brunatnego i podwójnego w naczyniach i butelkach, oferując także rabaty dla odsprzedających. Rok później, 14 sierpnia 1871 r., został wpisany do rejestru firm Sądu Powiatowego w Bartoszycach jako właściciel firmy „Otto Engelbrecht”, określony jako piwowar, słodownik i fabrykant. W tym samym roku, na mocy umowy z 12 kwietnia, wyłączył z żoną Berthą Janowski wspólność majątkową, a jej obecny i przyszły majątek otrzymał charakter odrębnego majątku żony.
Engelbrecht był nie tylko przedsiębiorcą, ale również aktywnym uczestnikiem życia miasta. Został członkiem magistratu, a później otrzymał tytuł „Stadtältester”, czyli honorowego starszego miasta. W 1897 r. należał do założycieli spółki Gaswerk Bartenstein, która miała prowadzić miejską gazownię. W styczniu 1898 r. jego przedsiębiorstwo otrzymało oficjalną nazwę „Bartensteiner Bierbrauerei Otto Engelbrecht”, czyli „Browar Bartoszycki Otto Engelbrecht”.
Browar zaznaczył swoją obecność również poza Bartoszycami. Podczas Nordostdeutsche Gewerbeausstellung w Królewcu w 1895 r. posiadał własny pawilon na terenie wystawy w rejonie Hufenpark. Według opisu prasowego jego architektura nawiązywała kształtem do ogromnych beczek. W tym samym roku majątek ziemski Engelbrechta otrzymał nazwę „Erwinen”, pochodzącą od imienia jego najmłodszego syna Erwina. Wcześniej, w 1884 r., Engelbrecht kupił gospodarstwo w pobliżu Bartoszyc, a w 1889 r. nabył sąsiedni majątek Wilhelmsruh. Po kolejnych zakupach jego posiadłość obejmowała około 250 hektarów.
W 1910 r. browar został przekształcony w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością „Bartensteiner Brauerei, Gesellschaft mit beschränkter Haftung, vormals Otto Engelbrecht”. Pierwszymi dyrektorami spółki byli Max Lambert z Królewca oraz Hermann Berbe z Bartoszyc. Spółka przejęła dotychczasowe przedsiębiorstwo wraz z nieruchomościami, urządzeniami, siecią sprzedaży, a także zobowiązaniami i należnościami, ze skutkiem od 1 stycznia 1910 r. Kapitał zakładowy wynosił 450 tys. marek. 
Do spółki Engelbrecht wniósł swój dotychczasowy browar, otrzymując w zamian udziały. Wśród przejętych nieruchomości znajdowały się również obiekty w Królewcu, w tym nieruchomość przy Löbenichtsche Langgasse 48 oraz budynki magazynowe, piwnice i stajnie. Wartość nieruchomości oraz urządzeń browarniczych oszacowano na 370 tys. marek, z czego 137 tys. marek przypadało na nieruchomość w Królewcu.
Wkrótce nastąpiły zmiany w kierownictwie. Vincenz Lederer z Bartoszyc pełnił funkcję dyrektora zarządzającego, jednak w 1911 r. ustąpił ze stanowiska. Na mocy uchwały rady nadzorczej z 20 lipca 1911 r. Simon Zimmermann, piwowar z Bartoszyc, otrzymał prokurę i mógł reprezentować spółkę wspólnie z dyrektorem zarządzającym Hermannem Vorbeckiem z Bartoszyc. Informację tę wpisano do rejestru 29 lipca 1911 r.
Rodzina Engelbrechtów coraz silniej związana była z majątkiem Erwinen. W 1914 r. Otto Engelbrecht wraz z rodziną przeniósł się do niego z Bartoszyc. Otto Engelbrecht zmarł w 1916 r. Po jego śmierci majątek Erwinen przejął jego syn, dr Erwin Engelbrecht. Samo przedsiębiorstwo browarnicze funkcjonowało natomiast jeszcze przez wiele lat pod nazwą związaną z jego założycielem. Ostatecznie 3 maja 1929 r. firma „Bartensteiner Bierbrauerei Otto Engelbrecht” została wykreślona z rejestru handlowego jako wygasła.

Po browarze Otto Engelbrechta praktycznie nie zachowały się żadne pamiątki, zwłaszcza butelki czy porcelanki. Z zachowanych ogłoszeń wynika jednak, że browar sprzedawał również piwo butelkowane. Może ktoś z Was trafił na przedmioty związane z tym browarem i zechciałby się nimi pochwalić? 


Obsada szpuntu beczki z browaru Ottona Engelbrechta w Bartoszycach.


Piwo brunatne i podwójne w naczyniach i butelkach.
Bartoszyce, w marcu 1870 r.
Browar i fabryka wód mineralnych Ottona Engelbrechta.
Uwaga: odsprzedającym udziela się odpowiedniego rabatu. 


Sprzedaż piwa bawarskiego rozpoczęta.
Browar Piwa Bawarskiego w Bartoszycach.
Otto Engelbrecht.
Ortelsburger Kreisblatt. Rok 1876. 


BARTENSTEINER BIER-BRAUEREI.
Ze zbiorów Stowarzyszenia ROSENTHAL z Bartoszyc.
Prawdopodobnie jest to butelka pochodząca z omawianego tu browaru.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz