W literaturze historycznej często podkreśla się, że Szczytno zaczęło rozwijać się w drugiej połowie XIX wieku dzięki kolei. Nie wszyscy jednak podzielali ten pogląd. Kolej miała oczywiście swoje zalety, ale wiązała się również z negatywnymi konsekwencjami. Wraz z jej pojawieniem się zamykano niektóre dawne zakłady działające na Mazurach, m.in. huty żelaza i szkła. Ułatwiała ona również emigrację, a w niektórych przypadkach wręcz ją umożliwiała. Jedyną wyraźną korzyścią, jaką przyniosła małym miastom mazurskim w kontekście rozwoju gospodarczego, było powstanie przemysłu drzewnego. Warto wspomnieć, że rozwój kolei przyczynił się do wzrostu cen drewna, a na początku XX wieku jego dostępność dla uboższych odbiorców indywidualnych zaczęła się zmniejszać. Stanowiło to istotny problem społeczny.
W jednej z gazet wschodniopruskich natrafiłem na artykuł z 1897 r. autorstwa H. Singera, który pisał:
„To nie linia kolejowa Olsztyn–Ełk, która na rozwój Pasymia wywarła znikomy wpływ, podniosła rangę Szczytna, lecz przede wszystkim stacjonujący tu garnizon, który wywarł wysoce korzystny wpływ na wzrost i dobrobyt miasteczka. W 1895 r. Szczytno liczyło 3900 mieszkańców — dokładnie tyle samo co Pisz, którego zaludnienie w latach 80. nieco spadło, Pasym nieco ponad 2000, a Wielbark — trzecie miasto powiatu, dawniej zawsze znaczniejsze od Szczytna — od 1880 r. tracił zauważalnie mieszkańców. Dochodzi się do wniosku, że linia kolejowa Olsztyn–Ełk miała wielkie znaczenie jedynie dla rozwoju i wartości Puszczy Piskiej, natomiast w odniesieniu do małych miast mazurskich spowodowała spadek lub zastój w miejscowościach leżących na uboczu (Mrągowo, Mikołajki, Orzysz)”.Zgadzam się z autorem, że istotnym czynnikiem rozwoju Szczytna był stacjonujący w mieście garnizon wojskowy. Nie oznacza to jednak, że rola kolei była nieistotna. Uważam natomiast, że jej znaczenie dla rozwoju miasta jest zdecydowanie przeceniane. Do końca XIX wieku z transportu kolejowego korzystały zaledwie dwa lub trzy tartaki oraz jedna firma z branży drzewnej. Dopiero w 1904 r. Richard Anders uruchomił w Szczytnie fabrykę listew.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz