Treść żołnierskiej korespondencji z I i II wojny światowej jest zazwyczaj do siebie podobna. Możemy w niej przeczytać o tęsknocie za domem, rodziną i dobrym jedzeniem. Częstym jej tematem są podziękowania za paczki oraz prośby o ich przesyłanie. Czasami można natrafić w niej na istotne pod względem historycznym informacje, które mogą, a nawet powinny, uzupełniać inne dostępne historykom źródła archiwalne.
W mojej książce wydanej w tamtym roku – Dawne Szczytno w stu ilustrowanych opowieściach (Dąbrówno 2024) – wykorzystałem ważną pod względem źródłowym korespondencję dowódcy obozu jenieckiego znajdującego się w Szczytnie. Korespondencja ta została umieszczona na odwrocie fotografii przedstawiającej rosyjskich jeńców o skośnych oczach. Jak widać, nawet na niepozornych pocztówkach, czasem w paru skreślonych na ich rewersach zdaniach, można znaleźć coś ciekawego dla historyka.
Kilkanaście lat temu zakupiłem kilka zdjęć oraz Feldpostów z rysunkami wykonanymi przez niemieckiego żołnierza (Richarda Mitterzwei) stacjonującego w 1915 roku w Opaleńcu. Rysunki te przedstawiają Opaleniec i jego okolicę. Można z nich dowiedzieć się, jak wyglądał wówczas cmentarz – prawdopodobnie ewangelicki. Dwa z tych Feldpostów zawierają korespondencję. Oprócz standardowych uwag autor korespondencji pisze, co myśli o zabudowie Opaleńca. Twierdzi, że praktycznie nie różni się ona od tej znajdującej się po polskiej stronie granicy. Potwierdza to, o czym pisałem wcześniej, że żołnierze pochodzący z głębi Niemiec, trafiający w trakcie I wojny światowej na Mazury, byli zaskoczeni tym, co tu zobaczyli. Dlatego tak chętnie fotografowali się przed mazurskimi chatami, które wraz z ich polskojęzycznymi mieszkańcami, były dla nich swego rodzaju egzotyką.
Flammberg d. 9.4.15.
Meine liebe gute Familie!
Dabei sende ich Dir zwei Karten mit Zeichnungen aus unserm Flammberg. Sie sind nach der Natur gezeichnet und geben Dir ein kleines Bild wie es in einem hiesigen Dorfe aussieht. Sie unterscheiden sich wenig von den polnischen Dörfern und Ihr könnt Euch zugleich über diese etwas informieren.
Es ist ein Versuch nach langen Jahren, wieder mein früheres Zeichentalent aufzufrischen. Es fehlt nur etwas Schattierung sonst ist es genau. An Bäumen u. Gebüsch ist hier alles gebaut, denn es wird nur Holz benutzt.
Moja kochana, dobra Rodzino!
W załączeniu przesyłam Wam dwie kartki z rysunkami z naszego Flammbergu. Są one narysowane z natury i dają Wam mały obraz tego, jak wygląda tutejsza wioska. Niewiele różnią się one od wiosek polskich, a Wy możecie się jednocześnie o nich nieco dowiedzieć.
Jest to próba odświeżenia mojego dawnego talentu do rysowania po wielu latach. Brakuje jeszcze nieco cieniowania, ale [rysunek] jest dokładny. Domy i dachy są tutaj budowane wyłącznie z drewna.
.jpg)
Ich werde, wie es meine Zeit erlaubt, noch manches abzeichnen. Ich hätte es schon lange tun sollen. Stecke diese Karten sofort in das Postkartenalbum, denn sie verwischen leicht und sollen eine dauernde Erinnerung sein.
In treuer Liebe verbleibe ich Dein Richard.
Grüße unsere Lieblinge und gib ihnen von mir einen Kuß.
Będę, o ile czas mi na to pozwoli, przerysowywał jeszcze niejedno. Powinienem był to robić już dawno. Włóż te karty natychmiast do albumu na pocztówki, ponieważ łatwo się rozmazują, a mają być trwałą pamiątką.
Pozostaję w wiernej miłości, Twój Richard.
Pozdrów nasze kochane maleństwa i daj im ode mnie buziaka.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz